Wat kun je doen met je mbo-diploma op niveau 4?

Wanneer je een mbo-diploma op niveau 4 hebt gehaald, heb je verschillende mogelijkheden. Je kunt doorstromen naar een hbo-bacheloropleiding of een Associate degree. Daarnaast kun je aan het werk gaan, zowel in Nederland als in het buitenland.

Doorstromen naar het hbo

Met een mbo-diploma op niveau 4 heb je de kans om naar elke hbo-bacheloropleiding over te stappen. Het is wel aan te raden om goed te informeren over de inhoud van de hbo-opleiding, vooral als deze minder verwant is aan je afgeronde mbo-opleiding.

Associate degree-programma

Een Associate degree duurt 2 jaar en bevindt zich qua niveau tussen het mbo en een hbo-bachelor. Het behalen van een Associate degree (Ad) geeft je de officiële titel van Associate degree.

De Associate degree is een optie als je verder wilt studeren, maar een vierjarige hbo-bacheloropleiding te lang vindt.

Werkgelegenheid in het buitenland

Als je met je mbo-diploma in het buitenland wilt werken, kun je informatie vinden op de website van het National Reference Point (NRP), onderdeel van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB). Hier vind je onder andere informatie over de erkenning van een Nederlands mbo-diploma in het buitenland.

Wie is er verantwoordelijk voor het examen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?

In het mbo zijn de regionale opleidingscentra (roc’s) verantwoordelijk voor de uitvoering van examens. Dit betreft examens van opleidingen die door de roc’s worden aangeboden. Het toezicht op de examinering wordt gehouden door de Inspectie van het Onderwijs.

Taken van roc’s met betrekking tot mbo-examens

De roc’s dragen de verantwoordelijkheid voor een correct verloop van de mbo-examens. Dit houdt in dat zij:

  1. Examenprogramma’s vaststellen.
  2. Examenopgaven voorbereiden.
  3. Examentoetsen afnemen en evalueren.
  4. Diploma’s toekennen.

Kwaliteit van mbo-examens

De geldigheid van diploma’s en certificaten strekt zich uit over heel Nederland. Dit benadrukt het belang van uniforme kwaliteit van de opleidingen. Daarom zijn er nationale kwaliteitsnormen opgesteld waaraan de mbo-examens moeten voldoen. Naast de roc’s houdt ook de Inspectie van het Onderwijs toezicht op de examenkwaliteit. Als de inspectie de kwaliteit van de examens als ontoereikend beoordeelt, krijgt de school een jaar de tijd om verbeteringen door te voeren.

Geautoriseerde examens

In het mbo worden bij voorkeur examens afgenomen van gecertificeerde examenleveranciers. Indien mbo-instellingen eigen examens wensen te gebruiken, moeten deze eerst worden goedgekeurd door een externe partij. Als de school zelf examens ontwikkelt, dienen zij te voldoen aan collectieve afspraken die zijn vastgesteld. Hiermee beoogt de overheid de kwaliteit van de examens en daarmee de waarde van het mbo-diploma te waarborgen.

Rol van examencommissies

De verantwoordelijkheden en taken van examencommissies zijn vastgelegd in artikel 7.4.5a van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB). Hieronder vallen onder andere:

  1. Waarborgen van de kwaliteit van de examinering en institutionele examens.
  2. Richtlijnen en instructies opstellen voor de beoordeling en vaststelling van institutionele examens.
  3. Institutionele examens goedkeuren.
  4. Bepalen of een student voldoet aan de voorwaarden voor het verkrijgen van een diploma, certificaat of institutionele verklaring.
  5. Uitreiken van diploma’s, certificaten of institutionele verklaringen.
  6. Vrijstelling verlenen voor institutionele of centrale examens.
  7. Beslissen of een keuzedeel uit een eerder gevolgde beroepsopleiding meetelt voor de examenuitslag. Voor dit examen van de eerdere beroepsopleiding was de student niet geslaagd.

Klachten over mbo-examens

Indien je een klacht hebt over een mbo-examen, kun je deze indienen bij het bestuur van de onderwijsinstelling of bij de examencommissie. De procedure voor het indienen van een klacht staat beschreven in de onderwijs- en examenregeling (OER). Het is ook mogelijk om een kopie van de klacht naar de Inspectie van het Onderwijs te sturen, zodat deze aan het dossier van de onderwijsinstelling kan worden toegevoegd.

Wanneer krijg je een diploma of getuigschrift?

In het voortgezet onderwijs ontvang je een diploma of getuigschrift. In het hoger onderwijs verkrijg je een getuigschrift en een aanvullend supplement op het getuigschrift. In het middelbaar beroepsonderwijs krijg je een diploma. Er zijn specifieke richtlijnen voor diploma’s en getuigschriften.

Voortgezet onderwijs (vo)

Voor het behalen van een diploma binnen het voortgezet onderwijs gelden de volgende situaties:

Praktijkonderwijs

Binnen het praktijkonderwijs geldt het volgende:

Na afronding van een opleiding in het praktijkonderwijs ontvang je een getuigschrift of een schooldiploma.

Hoger onderwijs (hbo en wo)

In het hoger onderwijs word je beloond met een getuigschrift na het succesvol behalen van een examen. Aan dit getuigschrift wordt een supplement toegevoegd. Dit supplement is een document dat duidelijk weergeeft welke opleiding je hebt gevolgd, zowel voor werkgevers als onderwijsinstellingen. Dit maakt internationale vergelijking van diploma’s gemakkelijker en maakt je diploma ook buiten Nederland bruikbaar. Het supplement kan in het Nederlands of in het Engels worden verstrekt.

Indien je de opleiding niet voltooid, kun je de examencommissie verzoeken om een verklaring. Hierin worden de tentamens vermeld die met succes zijn afgerond.

Middelbaar beroepsonderwijs (mbo), vavo en Nederlands als tweede taal (NT2)

Voor het mbo, vavo (voortgezet algemeen onderwijs voor volwassenen) en NT2-opleidingen ontvang je een diploma, maar enkel als je met succes alle vereiste examenonderdelen hebt afgerond. Deze diploma’s worden erkend door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Wanneer je een opleiding in het beroepsonderwijs niet voltooit, kun je de school vragen om een schoolverklaring. Hierin staan de gevolgde onderdelen vermeld, samen met behaalde resultaten. Een schoolverklaring heeft geen nationale erkenning.

Wettelijke regels voor diploma’s en getuigschriften

De voorschriften voor het uitreiken van diploma’s en getuigschriften zijn vastgelegd in verschillende wetten: