Gegenereerd door All in One SEO v4.9.3, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren.

# Onderwijs-informatie

Voor al uw onderwijsvragen

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://onderwijs-informatie.nl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Berichten

- [Grote veranderingen in de doorstroomtoets 2025: wat ouders moeten weten](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/grote-veranderingen-in-de-doorstroomtoets-2025-wat-ouders-moeten-weten/) - Grote veranderingen in de doorstroomtoets 2025. Lees hoe je je kind kunt voorbereiden op deze belangrijke toets! Ontdek tips en handige tools.

## Pagina's

- [Home](https://onderwijs-informatie.nl/) - Ontdek waardevolle inzichten op het gebied van onderwijs op Onderwijs-Informatie.nl. Van kinderopvang tot universiteit, hier vind je al je onderwijs informatie.
- [Disclaimer](https://onderwijs-informatie.nl/disclaimer/) - 1. In deze disclaimer bedoelen we met: a. website: iedere webpagina waarin de uitgever een link naar deze disclaimer opneemt, met de intentie deze disclaimer daarop te laten gelden.b. uitgever: de bevoegde uitgever van de webpagina, te weten Martini Online.c. gebruik: onder andere bekijken, lezen, bewerken, invullen, inladen, inloggen, opvragen, kopiëren, bewaren, doorsturen, plegen van
- [Universiteit](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/) - Ontdek antwoorden op veelgestelde vragen over universiteiten. Begeleiding voor aspirant-studenten, ouders en iedereen die meer wil weten over de universiteit.
- [Passend onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/) - Navigeer door het complexe landschap van Passend Onderwijs met onze heldere antwoorden op veelgestelde vragen. Ontdek ondersteuning en inzichten.
- [Voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/) - Alle antwoorden over voortgezet onderwijs. Vragen en inzichten voor leerlingen, ouders en leraren. Ontdek het pad naar succes in het middelbaar onderwijs.
- [Speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/) - Alles over Speciaal Onderwijs: Vragen en antwoorden voor ouders en professionals. Ontdek inzichten en hulpbronnen voor effectieve educatie en ondersteuning.
- [MBO](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/) - Alles wat u moet weten over het MBO: van veelgestelde vragen tot duidelijke antwoorden. Vind uw antwoorden en bereid u voor op een succesvolle academische reis.
- [Kinderopvang](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/) - Kinderopvang Q&A: Ontdek antwoorden op uw vragen over kinderopvang. Kies de beste zorg en educatie voor uw kleintjes met onze deskundige tips.
- [HBO](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/) - Alles wat u moet weten over het HBO: van veelgestelde vragen tot duidelijke antwoorden. Vind uw antwoorden en bereid u voor op een succesvolle academische reis.
- [Basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/) - Alles over Basisonderwijs: Vragen en antwoorden voor ouders en leerlingen. Optimale start voor een educatief avontuur in de basisschooljaren.
- [Blogs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/)
- [Van onze partners](https://onderwijs-informatie.nl/van-onze-partners/) - Ook jouw artikelen of informatie op onderwijs-informatie.nl? Dat kan! Word onze partner en bereik jouw doelgroep en meer verkeer via onze website.
- [Onderwijsinformatie over de universiteit](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-de-universiteit/) - Heb je vragen over de uni, collegegeld of studiefinanciering? De antwoorden vind je nu gemakkelijk via Onderwijs-informatie. Alle onderwijs informatie voor jou!
- [Onderwijsinformatie over het voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-het-voortgezet-onderwijs/) - Op zoek naar een plek waar je de antwoorden vindt op jouw vragen over het VO? Dan zit je bij Onderwijs-informatie goed. Alle informatie die je nodig hebt >>
- [Onderwijsinformatie over het speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-het-speciaal-onderwijs/) - Vragen over het speciaal onderwijs? Geen zorgen! Onderwijs-informatie heeft diverse vragen met antwoorden voor je samengevoegd op 1 plek. Bekijk onze website nu
- [Onderwijsinformatie over het passend onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-het-passend-onderwijs/) - Onderwijs-informatie.nl heeft veelgestelde vragen over het passend onderwijs voor jou beantwoord. Nu overzichtelijk op een rij! Krijg antwoord op jouw vraag.
- [Onderwijsinformatie over het basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-het-basisonderwijs/) - Onderwijsinformatie heeft al jouw vragen over het basisonderwijs beantwoord | Alle onderwijs informatie op een rij | Stuur je eigen vraag in en krijg antwoord
- [Onderwijsinformatie over de kinderopvang](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-de-kinderopvang/) - Wil jij antwoord op vragen over de kinderopvang, kinderopvangtoeslag of het werken in de kinderopvang? Krijg al jouw onderwijsinformatie nu eenvoudig hier!
- [Onderwijsinformatie over het mbo](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-het-mbo/) - Lees hier de antwoorden op veelgestelde vragen binnen het mbo. Onderwijsinformatie over al jouw onderwijs vragen - Allemaal op 1 overzichtelijke plek!
- [Onderwijsinformatie over het hbo](https://onderwijs-informatie.nl/onderwijsinformatie-over-het-hbo/) - Heb jij vragen over het hbo en zoek je duidelijke en heldere antwoorden? Onderwijs-informatie is er dan om je te helpen! Lees hier alle informatie over het hbo.
- [Vraag insturen](https://onderwijs-informatie.nl/vraag-insturen/) - Mis je antwoorden op je vragen op de Onderwijs Informatie website? Dan kun je via het vragen formulier je vragen stellen die wij voor jouw zullen beantwoorden.
- [Contact](https://onderwijs-informatie.nl/contact/) - Heb je vragen, opmerkingen of suggesties over de werking en vormgeving van Onderwijs-Informatie.nl? Dan kun je via het contactformulier contact met ons opnemen.
- [Binnenkort bereikbaar](https://onderwijs-informatie.nl/binnenkort-bereikbaar/)
- [Cookiebeleid (EU)](https://onderwijs-informatie.nl/cookiebeleid-eu/)
- [Privacy Verklaring](https://onderwijs-informatie.nl/privacy-policy/) - Wij vinden het bij Onderwijs-Informatie.nl belangrijk dat er zorgvuldig en vertrouwelijk met je persoonsgegevens wordt omgegaan, jij ook? In deze privacyverklaring leest u hoe wij deze zorgvuldigheid waarborgen. Martini Online is ingeschreven in het handelsregister onder nummer 63024616, en verschaft een online platform voor verschillende branches. Klanten kunnen dit platformen gebruiken voor onder marketingdoeleinden. Onderwijs-Informatie.nl

## Basisonderwijs

- [Welke vragen stel ik aan een basisschool als ik kijk naar een school voor mijn kind?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-vragen-stel-ik-aan-een-basisschool-als-ik-kijk-naar-een-school-voor-mijn-kind/) - Stel deze vragen bij een bezoek aan een basisschool | Welke vragen stel je aan een basisschool? | Wij geven het antwoord! Lees het hele antwoord nu
- [Welke schooladviezen krijgt jouw kind in groep 8?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-schooladviezen-krijgt-jouw-kind-in-groep-8/) - Wanneer jouw kind in groep 8 van de basisschool zit, ontvangt het een schooladvies voor het voortgezet onderwijs. Dit advies geeft aan welk type school het beste past bij jouw kind. Het schooladvies kan enkelvoudig of meervoudig zijn. In het geval van een enkelvoudig advies wordt één schooltype geadviseerd, terwijl bij een meervoudig advies twee
- [Hoe wordt de ontwikkeling van jouw kind vastgelegd op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-wordt-de-ontwikkeling-van-jouw-kind-vastgelegd-op-de-basisschool/) - De basisschool documenteert de vooruitgang van jouw kind met behulp van het leerlingvolgsysteem (LVS), het schoolrapport en het onderwijskundig rapport (OKR). Leerlingvolgsysteem (LVS) Basisscholen maken verplicht gebruik van een leerlingvolgsysteem (LVS), ook bekend als leerling- en onderwijsvolgsysteem (LOVS). Hiermee houdt de school de voortgang en resultaten bij, niet alleen van jouw kind, maar ook van
- [Wat zijn de voorwaarden voor het oprichten van een nieuwe school?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-zijn-de-voorwaarden-voor-het-oprichten-van-een-nieuwe-school/) - Als gemeenten, schoolbesturen of ouders het initiatief nemen om een nieuwe school op te zetten met financiële steun (bekostiging) van de overheid, moeten zij voldoen aan wettelijke vereisten. Het is onder andere noodzakelijk dat de nieuwe school kwalitatief goed onderwijs zal bieden en dat er voldoende interesse is van ouders en leerlingen. Vereisten voor het
- [Krijgt jouw peuter of kleuter voorschoolse of vroegschoolse educatie (VVE)?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/krijgt-jouw-peuter-of-kleuter-voorschoolse-of-vroegschoolse-educatie-vve/) - Als jouw peuter of kleuter moeite heeft met taal, kan het zijn dat jouw kind in aanmerking komt voor voorschoolse educatie op de kinderopvang. De gemeente beslist of jouw kind hiervoor in aanmerking komt en meestal verloopt dit via het consultatiebureau. Voorschoolse educatie Voorschoolse educatie is bedoeld voor peuters tussen de 2,5 en 4 jaar
- [Wie regelt het onderhoud en de schoonmaak van een basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wie-regelt-het-onderhoud-en-de-schoonmaak-van-een-basisschool/) - Het is het bestuur van een basisschool dat verantwoordelijk is voor het organiseren van het schoonmaakproces van het schoolgebouw. Daarnaast heeft het bestuur ook de taak om het buitenonderhoud van het schoolgebouw te verzorgen. In het streven naar een gezond binnenklimaat in de klaslokalen biedt de overheid ondersteuning aan scholen. Schoonmaakplan voor basisscholen Het schoonmaakplan
- [Welke stappen onderneemt de minister van Onderwijs ten aanzien van de Stichting Islamitische School Amsterdam (ISA)?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-stappen-onderneemt-de-minister-van-onderwijs-ten-aanzien-van-de-stichting-islamitische-school-amsterdam-isa/) - Het versterken van het bestuur van de Stichting Islamitische School Amsterdam (ISA) is noodzakelijk volgens de minister van Primair en Voortgezet Onderwijs, minister Wiersma. Er zullen 3 nieuwe bestuurders worden aangesteld om de situatie te stabiliseren en het belang van de leerlingen te waarborgen. Dit besluit volgt op een onderzoek van de Inspectie van het
- [Gaan kinderen van asielzoekers naar school?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/gaan-kinderen-van-asielzoekers-naar-school/) - Ja, absoluut. Elk kind in Nederland heeft recht op onderwijs, en dit geldt ook voor kinderen van asielzoekers. Deze kinderen worden zo snel mogelijk ingeschreven op een school, in ieder geval binnen 3 maanden nadat ze in Nederland zijn aangekomen. De rol van de gemeente bij het onderwijs voor kinderen van asielzoekers Wanneer asielzoekers worden
- [Welke soorten onderwijsbevoegdheden bestaan er?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-soorten-onderwijsbevoegdheden-bestaan-er/) - Er bestaan drie verschillende onderwijsbevoegdheden: één voor het basisonderwijs en twee voor het voortgezet onderwijs. Je kunt een onderwijsbevoegdheid behalen door het voltooien van een lerarenopleiding aan een hogeschool of universiteit. Basisonderwijs onderwijsbevoegdheid Met een onderwijsbevoegdheid voor het basisonderwijs ben je bevoegd om les te geven in het primair onderwijs, zowel op basisscholen als op
- [Hoeveel verdien ik als leraar in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoeveel-verdien-ik-als-leraar-in-het-basisonderwijs/) - Een docent in het primair onderwijs (po) heeft een salaris tussen € 3.500 en € 7.190 per maand, inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering, naast andere toelagen. Dit geldt voor zowel het (speciaal) basisonderwijs als het (voortgezet) speciaal onderwijs. Salarisschalen, treden en beloning in het primair onderwijs Voor elke salarisschaal en trede is er een vastgesteld salarisbedrag,
- [Wat te doen bij pesten op school: waar kun je hulp krijgen?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-te-doen-bij-pesten-op-school-waar-kun-je-hulp-krijgen/) - Wanneer je op school geconfronteerd wordt met pesten, zijn er verschillende stappen die je kunt ondernemen om hulp te krijgen. Het is mogelijk om met je ouders te praten, maar ook om contact op te nemen met je mentor of de vertrouwenspersoon op school. Samen kunnen jullie op zoek gaan naar een oplossing om het
- [Wat doet de basisschool als jouw kind een besmettelijke ziekte of hoofdluis heeft?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-doet-de-basisschool-als-jouw-kind-een-besmettelijke-ziekte-of-hoofdluis-heeft/) - Wanneer jouw kind te maken krijgt met een besmettelijke ziekte, kan de basisschool besluiten om je kind maximaal één week te schorsen. Dit wordt gedaan om te voorkomen dat andere kinderen ook ziek worden. In het geval van hoofdluis organiseert de school vaak 'luizenouders' om kinderen te controleren en indien nodig te behandelen. Als het
- [Hoe krijgt jouw hoogbegaafde kind onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-krijgt-jouw-hoogbegaafde-kind-onderwijs/) - Het onderwijs voor hoogbegaafde kinderen is opgenomen in het basisaanbod van scholen. Echter, scholen hebben de vrijheid om speciale programma's te ontwikkelen, zoals een plusklas of extra lesmateriaal, om aan de behoeften van hoogbegaafde leerlingen te voldoen. Ondersteuning op school voor hoogbegaafde kinderen Wanneer blijkt dat jouw kind hoogbegaafd of getalenteerd is, kan de school
- [Ontvangt mijn kind met ADHD of autisme aangepaste ondersteuning?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/ontvangt-mijn-kind-met-adhd-of-autisme-aangepaste-ondersteuning/) - De school is verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning indien jouw kind met ADHD of autisme dit nodig heeft. Als de extra hulp niet haalbaar is op de school van jouw keuze, zal jouw kind ondersteuning krijgen op een andere school, wellicht een speciale school. Beoordeling van de noodzaak voor extra begeleiding door de school
- [Hoe krijgen leerlingen met dyscalculie ondersteuning op school?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-krijgen-leerlingen-met-dyscalculie-ondersteuning-op-school/) - Op school zijn diverse mogelijkheden beschikbaar om leerlingen met dyscalculie te ondersteunen, afhankelijk van het type onderwijs dat je volgt. Bijvoorbeeld, leerlingen mogen een rekenmachine gebruiken. Dyscalculie herkennen Dyscalculie is een stoornis die problemen veroorzaakt bij rekenen en cijfers. Leerlingen met dyscalculie ervaren moeilijkheden bij wiskunde en rekenen, wat bijvoorbeeld klokkijken of omgaan met geld
- [Hoe wordt er omgegaan met leerlingen met dyslexie op school?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-wordt-er-omgegaan-met-leerlingen-met-dyslexie-op-school/) - Scholen beslissen zelf welke strategieën en ondersteuningsmiddelen ze gebruiken om leerlingen met dyslexie te begeleiden. Dit kan bijvoorbeeld luisterboeken of extra tijd voor leesopdrachten omvatten. Leerlingen met dyslexie hebben moeite met het omzetten van letters en woorden (op papier of digitaal) naar gesproken klanken. Basisonderwijs en dyslexie In het basisonderwijs krijgen kinderen met leesproblemen gerichte
- [Is het noodzakelijk om mijn kind uit te schrijven van de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/is-het-noodzakelijk-om-mijn-kind-uit-te-schrijven-van-de-basisschool/) - Nee, je hoeft je kind niet zelf uit te schrijven. De huidige school zal je kind uitschrijven wanneer het naar een andere basisschool of naar het voortgezet onderwijs gaat. Bewijs van uitschrijving voor nieuwe school Als je van plan bent om je kind in te schrijven bij een nieuwe basisschool of een middelbare school, dan
- [Krijgen kinderen met een beperking een andere eindtoets?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/krijgen-kinderen-met-een-beperking-een-andere-eindtoets/) - Voor kinderen met een beperking is er een aangepaste variant van de eindtoets beschikbaar. Het is een verplichting dat alle leerlingen in groep 8 van de basisschool de eindtoets afleggen. Er bestaat echter de mogelijkheid voor de school om een uitzondering te maken voor bepaalde leerlingen. Aangepaste varianten van de eindtoets Voor alle toegestane eindtoetsen
- [Wanneer hoeft jouw kind geen eindtoets te maken?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wanneer-hoeft-jouw-kind-geen-eindtoets-te-maken/) - Er zijn bepaalde situaties waarin jouw kind niet verplicht is om de eindtoets af te leggen. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer jouw kind aanzienlijke leerproblemen heeft of meervoudig gehandicapt is. Geen eindtoets vereist: schooladvies staat centraal In samenspraak met jou kan het schoolbestuur beslissen dat jouw kind de verplichte eindtoets niet hoeft te maken. Dit heeft
- [Wie bepaalt welke eindtoets jouw kind aflegt?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wie-bepaalt-welke-eindtoets-jouw-kind-aflegt/) - Het is de basisschool die beslist welke eindtoets jouw kind zal maken. Deze beslissing wordt genomen in overleg met de medezeggenschapsraad. Het is verplicht voor alle leerlingen in groep 8 om de eindtoets af te leggen. Keuzeopties voor de eindtoets Scholen hebben de mogelijkheid om te kiezen uit de volgende eindtoetsen: De Centrale Eindtoets van
- [Wanneer neemt jouw kind de eindtoets af in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wanneer-neemt-jouw-kind-de-eindtoets-af-in-het-basisonderwijs/) - In groep 8 van de basisschool is het verplicht voor alle leerlingen om de eindtoets te maken. De keuze voor de specifieke eindtoets die jouw kind zal afleggen, wordt door de basisschool gemaakt. De periode voor de eindtoets is jaarlijks tussen 15 april en 15 mei. Data eindtoetsen voor het schooljaar 2022-2023 Hieronder vind je
- [Wanneer krijgt jouw kind onderwijs in de schakelklas van het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wanneer-krijgt-jouw-kind-onderwijs-in-de-schakelklas-van-het-basisonderwijs/) - Indien jouw kind een achterstand in taal heeft, kan het deel uitmaken van de schakelklas op de basisschool. In de schakelklas ontvangen kinderen gedurende een jaar extra taalonderwijs. Het is belangrijk dat de school jouw toestemming verkrijgt om jouw kind in de schakelklas te laten deelnemen. Verschillende soorten schakelklassen Er bestaan drie verschillende typen schakelklassen:
- [Welke stappen kun je nemen om spijbelen in het onderwijs te voorkomen?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-stappen-kun-je-nemen-om-spijbelen-in-het-onderwijs-te-voorkomen/) - Als ouder heb je invloed op het voorkomen van spijbelen bij jouw kind. Tegelijkertijd heeft ook de school een rol om ongeoorloofd verzuim in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en het mbo aan te pakken. Ouderlijke maatregelen tegen spijbelen Er zijn diverse stappen die je als ouder kunt ondernemen om spijbelen te voorkomen, waaronder: Op de
- [Wie beslist of jouw kind blijft zitten of overgaat naar de volgende groep of klas?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wie-beslist-of-jouw-kind-blijft-zitten-of-overgaat-naar-de-volgende-groep-of-klas/) - Het besluit of jouw kind overgaat naar de volgende groep of klas wordt genomen door de school zelf. Er zijn geen strikte wettelijke regels hiervoor. De aanpak van overgang en zittenblijven staat beschreven in de schoolgids. Overgang naar groep 3 Wanneer jouw kind van groep 2 naar groep 3 gaat, kijken de meeste basisscholen of
- [Wat doet de basisschool als jouw kind achterloopt op klasgenootjes?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-doet-de-basisschool-als-jouw-kind-achterloopt-op-klasgenootjes/) - Als jouw kind achterblijft op klasgenootjes, heeft de basisschool diverse manieren om te helpen. Soms kan een speciale leraar (remedial teacher) worden ingezet om leerachterstanden aan te pakken. Een andere optie is dat jouw kind wordt overgeplaatst naar een school voor speciaal onderwijs. Afstemmen van lesprogramma op jouw kind Scholen kunnen vroegtijdig vertragingen in de
- [Hoe wordt de vooruitgang van jouw kind vastgelegd op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-wordt-de-vooruitgang-van-jouw-kind-vastgelegd-op-de-basisschool/) - De ontwikkeling van jouw kind wordt vastgelegd via het leerlingvolgsysteem (LVS), het schoolrapport en het onderwijskundig rapport (OKR). Leerlingvolgsysteem (LVS) Scholen in het basisonderwijs werken verplicht met een leerlingvolgsysteem (LVS), ook wel bekend als leerling- en onderwijsvolgsysteem (LOVS). Hiermee houdt de school de voortgang en resultaten bij, niet alleen van jouw kind, maar ook van
- [Waarom is er geen vast maximum voor de grootte van groepen in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/waarom-is-er-geen-vast-maximum-voor-de-grootte-van-groepen-in-het-basisonderwijs/) - De beslissing over hoeveel kinderen er in een klas worden geplaatst, ligt in handen van de school zelf. Het budget dat de school ontvangt, is gebaseerd op een gemiddelde van 24 kinderen per groep. Toch is het niet altijd haalbaar of gewenst om grotere klassen te verkleinen. Sommige basisscholen maken bewust de keuze voor grotere
- [Hoeveel leerlingen mogen er eigenlijk in een klaslokaal zitten?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoeveel-leerlingen-mogen-er-eigenlijk-in-een-klaslokaal-zitten/) - Voor zowel basisscholen als scholen in het voortgezet onderwijs zijn er normen vastgesteld voor de minimale ruimte per leerling. Het exacte ruimtevolume per leerling verschilt op basis van de schoolsoort en het leerjaar. Minimale ruimte voor een leerling De minimale hoeveelheid ruimte die aan elke leerling moet worden toegewezen, wordt uitgedrukt in bruto vloeroppervlakte per
- [Hoe ziet de groep van jouw kind op de basisschool eruit?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-ziet-de-groep-van-jouw-kind-op-de-basisschool-eruit/) - De samenstelling van de klas op de basisschool wordt bepaald door de school. Er bestaat geen strikte bovengrens voor de groepsgrootte. Gewoonlijk telt een groep gemiddeld 23 of 24 leerlingen. Meestal worden kinderen van vergelijkbare leeftijden bij elkaar in één groep geplaatst. Het is echter ook mogelijk dat er combinatieklassen zijn waarin kinderen van verschillende
- [Wat is de Canon van Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-is-de-canon-van-nederland/) - De Canon van Nederland is een overzicht van belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van ons land. Deze gebeurtenissen vertellen gezamenlijk het verhaal van de ontwikkeling van Nederland door de eeuwen heen. Leerkrachten maken gebruik van de Canon in hun lesprogramma's. Voor leerlingen van 8 tot 14 jaar De Canon van Nederland omvat 50 onderwerpen die
- [Is de vrijwillige ouderbijdrage verplicht?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/is-de-vrijwillige-ouderbijdrage-verplicht/) - Nee, het is niet verplicht om de vrijwillige ouderbijdrage te betalen voor extra activiteiten buiten de normale lessen op school. Deze activiteiten kunnen bijvoorbeeld schoolreizen of sportdagen zijn. Het staat ouders vrij om te kiezen of ze wel of niet bijdragen, en hun kinderen hebben nog steeds de mogelijkheid om deel te nemen aan deze
- [Moet jouw kind deelnemen aan onderwijsactiviteiten zoals schoolzwemmen en schoolreisjes?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/moet-jouw-kind-deelnemen-aan-onderwijsactiviteiten-zoals-schoolzwemmen-en-schoolreisjes/) - Het is de bedoeling dat jouw kind deelneemt aan activiteiten zoals schoolzwemmen, excursies en schoolreisjes als deze in het lesprogramma zijn opgenomen. In de schoolgids kun je terugvinden om welke specifieke activiteiten het gaat. Verplichte activiteiten Naast de reguliere vakken zoals taal, rekenen, Engels en bewegingsonderwijs, kunnen er ook extra activiteiten plaatsvinden op de basisschool.
- [Wat zijn de richtlijnen voor het overblijven op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-zijn-de-richtlijnen-voor-het-overblijven-op-de-basisschool/) - De basisschool draagt de verantwoordelijkheid voor het toezicht op de kinderen tijdens het overblijven. Ten minste de helft van de overblijfkrachten moet hiervoor een relevante opleiding hebben gevolgd, zoals een cursus voor tussenschoolse opvang (TSO), bedrijfshulpverlening (BHV) of EHBO. Het is tevens vereist dat alle overblijfkrachten en vrijwilligers in het bezit zijn van een geldige
- [Kan jouw kind tussen de middag overblijven op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/kan-jouw-kind-tussen-de-middag-overblijven-op-de-basisschool/) - Jazeker, jouw kind heeft de mogelijkheid om tussen de middag over te blijven op de basisschool. Als ouders hierom vragen, moet de school tussenschoolse opvang (TSO) organiseren. Voor deze service wordt een bijdrage gevraagd. Organisatie van overblijven Basisscholen zijn verantwoordelijk voor het regelen van de tussenschoolse opvang (TSO) als ouders daarom verzoeken. Vaak worden hiervoor
- [Welke vakken krijgt jouw kind op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-vakken-krijgt-jouw-kind-op-de-basisschool/) - Op de basisschool krijgt elke leerling vakken die wettelijk verplicht zijn, zoals taal en rekenen. Daarnaast zijn er ook niet-verplichte vakken, zoals godsdienstles. Verplichte vakken De vakken die verplicht zijn op de basisschool zijn: Nederlands; Engels; Rekenen en wiskunde; Oriëntatie op jezelf en de wereld, inclusief vakken zoals aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, verkeersles en staatsinrichting; Kunstzinnige
- [Hoe kunnen de schooltijden en lesuren op basisscholen worden geregeld?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-kunnen-de-schooltijden-en-lesuren-op-basisscholen-worden-geregeld/) - De basisschool heeft de vrijheid om zelf te bepalen hoe de schooldag wordt ingedeeld en op welke tijden de leerlingen aanwezig moeten zijn. Uiteraard moet de school wel voldoen aan de wettelijk vastgestelde onderwijstijd. Dit betekent dat een bepaald aantal uren onderwijs gedurende 8 schooljaren aan leerlingen moet worden gegeven. Verplichte onderwijstijd op de basisschool
- [Wat moet je doen voor de schoolboeken van je kind op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-moet-je-doen-voor-de-schoolboeken-van-je-kind-op-de-basisschool/) - Voor de schoolboeken van je kind op de basisschool of een speciale school hoef je zelf geen stappen te ondernemen. De school zorgt voor het lesmateriaal en de kosten worden door de school gedragen. Dit geldt ook voor aangepaste schoolboeken, bijvoorbeeld voor kinderen met dyslexie. Als je speciale schoolboeken nodig hebt, kan de school deze
- [Kan je een particuliere school oprichten?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/kan-je-een-particuliere-school-oprichten/) - Als burger heb je de mogelijkheid om een particuliere (bijzondere) school op te richten en deze volgens jouw eigen visie in te richten. Dit valt onder het recht op Vrijheid van onderwijs. Erkenning van een particuliere school Iedereen in Nederland heeft het recht om een particuliere school op te richten. Als het gaat om een
- [Welke gegevens bewaart de basisschool over jouw kind?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-gegevens-bewaart-de-basisschool-over-jouw-kind/) - Op de basisschool van jouw kind worden diverse gegevens opgeslagen in een leerlingdossier, waaronder de leerresultaten. Zowel jij als de school hebben het recht om deze gegevens in te zien. In bepaalde situaties kan dit ook voor anderen gelden, zoals bij noodsituaties of vermoedens van kindermishandeling. Leerlinggegevens Voor elke leerling wordt een leerlingdossier bijgehouden. Hierin
- [Wat zijn de kosten voor de basisschool van jouw kind?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wat-zijn-de-kosten-voor-de-basisschool-van-jouw-kind/) - Op de basisschool van jouw kind hoef je als ouder geen lesgeld te betalen. Soms kan de school wel een vrijwillige ouderbijdrage vragen voor extra activiteiten. Daarnaast kunnen er kosten zijn verbonden aan buitenschoolse opvang (BSO) en aan specifieke aspecten van het overblijven op school (tussenschoolse opvang). Vrijwillige bijdrage De hoogte van de vrijwillige ouderbijdrage
- [Hoe kun je als ouder een klacht indienen over de school?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-kun-je-als-ouder-een-klacht-indienen-over-de-school/) - Als ouder kun je op verschillende manieren een klacht indienen over de school van je kind in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs of speciaal onderwijs. De eerste stap is om de klacht te bespreken met de leerkracht of docent van je kind, of met de schoolleiding. Als dat niet tot een oplossing leidt, zijn er verdere
- [Hoe kun je als ouder betrokken zijn bij de school van je kind?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-kun-je-als-ouder-betrokken-zijn-bij-de-school-van-je-kind/) - Er zijn verschillende manieren waarop je als ouder betrokken kunt zijn bij de school van je kind. In het basisonderwijs kun je bijvoorbeeld deelnemen aan schoolreisjes of leesouder worden. Op de middelbare school en het mbo kun je helpen bij studie- en beroepskeuze. Ook kun je deelnemen aan gesprekken over het schoolbeleid door lid te
- [Hoe meld je jouw kind aan voor speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/hoe-meld-je-jouw-kind-aan-voor-speciaal-onderwijs/) - Je kiest zelf een speciale basisschool of een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs. In de schoolgids staat informatie over de ondersteuning die de school biedt, dit wordt beschreven in het ondersteuningsprofiel van de school. Aanmelding Nadat je je kind hebt aangemeld bij de school, zal de school onderzoeken of de geboden ondersteuning daadwerkelijk noodzakelijk is
- [Mag een basisschool mijn kind schorsen of verwijderen?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/mag-een-basisschool-mijn-kind-schorsen-of-verwijderen/) - Ja, een basisschool heeft het recht om je kind te schorsen of te verwijderen, vooral als je kind zich agressief gedraagt. Meer informatie over de situaties waarin een basisschool een kind mag schorsen of verwijderen, vind je in de schoolgids. Bovendien wordt uitgelegd hoe je als ouder bezwaar kunt maken. Schorsing op de basisschool Een
- [Mag een basisschool mijn kind weigeren?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/mag-een-basisschool-mijn-kind-weigeren/) - Ja, soms mag een basisschool ervoor kiezen om je kind te weigeren. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als de school al vol zit. In het geval van weigering, heb je het recht om bezwaar te maken. Wanneer kan een basisschool je kind weigeren? Een basisschool kan besluiten om je kind niet toe te laten als bijvoorbeeld:
- [Welke verschillende basisscholen zijn er?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/welke-verschillende-basisscholen-zijn-er/) - Verschillende soorten basisscholen bieden diverse onderwijsbenaderingen aan om aan de behoeften van kinderen te voldoen: Basisscholen met een bijzondere inslag Bijzondere basisscholen hebben hun onderwijs gebaseerd op specifieke geloofs- of levensovertuigingen, of volgen een bepaald onderwijsconcept. Dit in tegenstelling tot openbare scholen, die geen religieuze of levensbeschouwelijke basis hebben. Zowel bijzondere als openbare scholen kunnen
- [Wanneer moet je jouw kind aanmelden op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wanneer-moet-je-jouw-kind-aanmelden-op-de-basisschool/) - Het is aan te raden om jouw kind minstens 10 weken voor de leeftijd van 4 jaar aan te melden op de basisschool. Je hebt echter de mogelijkheid om jouw kind al vanaf 3 jaar aan te melden. Het is belangrijk op te merken dat er in sommige gemeenten specifieke regels en afspraken gelden met
- [Wanneer mag jouw kind naar de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/basisonderwijs/wanneer-mag-jouw-kind-naar-de-basisschool/) - Je kunt jouw kind aanmelden voor de basisschool zodra het 3 jaar oud is. Vanaf de leeftijd van 3 jaar en 10 maanden heeft jouw kind de mogelijkheid om aan de wenperiode deel te nemen op school. Zodra jouw kind 4 jaar wordt, kan het officieel naar de basisschool gaan. De leerplicht treedt in werking

## HBO

- [Welke vragen moet ik stellen bij een meeloopdag op het hbo?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/welke-vragen-moet-ik-stellen-bij-een-meeloopdag-op-het-hbo/) - Welke vragen moet je stellen tijdens een meeloopdag op het hbo? Wij hebben het antwoord. Lees alle onderwijs-informatie nu op onze website!
- [Wanneer kom ik in aanmerking voor vermindering, terugbetaling of vrijstelling van collegegeld?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wanneer-kom-ik-in-aanmerking-voor-vermindering-terugbetaling-of-vrijstelling-van-collegegeld/) - Er zijn verschillende situaties waarin je minder collegegeld hoeft te betalen, of zelfs collegegeld kunt terugkrijgen: Later in het studiejaar beginnen Als je later in het studiejaar met je studie begint, betaal je collegegeld naar rato van het aantal maanden waarin je ingeschreven staat. Stoppen tijdens het studiejaar Wanneer je besluit om tijdens het studiejaar
- [Wat moet ik regelen als ik een tussenjaar neem?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-moet-ik-regelen-als-ik-een-tussenjaar-neem/) - Als je van plan bent om een tussenjaar te nemen, zijn er verschillende zaken die je moet regelen om ervoor te zorgen dat je tussenjaar soepel verloopt en dat je optimaal kunt genieten van deze periode. Hier zijn enkele belangrijke stappen die je kunt overwegen: Doelen en plannen Bedenk wat je wilt bereiken tijdens je
- [Wat moet ik regelen als ik stop met mijn studie?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-moet-ik-regelen-als-ik-stop-met-mijn-studie/) - Als je besluit om te stoppen met je studie, zijn er een aantal stappen en zaken die je moet regelen. Hier zijn de belangrijkste dingen die je moet overwegen en doen: Officiële uitschrijving Meld je officieel af bij je hogeschool of universiteit. Dit kan meestal online via het studentenportaal of bij de studentenadministratie. Zorg ervoor
- [Wat zijn het aantal lesuren en studiepunten in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-zijn-het-aantal-lesuren-en-studiepunten-in-het-hoger-onderwijs/) - Het aantal lesuren (ook wel contacturen genoemd) varieert afhankelijk van je specifieke opleiding en het studiejaar. Contacturen omvatten de uren waarop je aanwezig bent op de hogeschool of universiteit en interactie hebt met docenten, zoals tijdens colleges. Het exacte aantal contacturen dat vereist is, wordt vastgesteld door je hogeschool of universiteit. Studielast volgens de Onderwijs-
- [Heb je recht op extra studiefinanciering als je studeert met een beperking of chronische ziekte?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/heb-je-recht-op-extra-studiefinanciering-als-je-studeert-met-een-beperking-of-chronische-ziekte/) - Als je door een lichamelijke beperking of chronische ziekte studievertraging oploopt, bestaat de mogelijkheid dat je extra studiefinanciering kunt krijgen. Het kan ook zijn dat je recht hebt op een Wajong Uitkering of een studietoelage van de gemeente. Verschillende mogelijkheden voor ondersteuning, studiefinanciering en diploma Indien je studievertraging oploopt door bijzondere omstandigheden, zoals een handicap
- [Heb je recht op studiefinanciering als je gaat studeren in het buitenland?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/heb-je-recht-op-studiefinanciering-als-je-gaat-studeren-in-het-buitenland/) - Wanneer je een volledige opleiding in het buitenland volgt, kom je mogelijk in aanmerking voor studiefinanciering vanuit Nederland. Natuurlijk dien je wel aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Je kunt op de website van Nederlandwereldwijd meer informatie vinden over de mogelijkheid van studiefinanciering wanneer je van plan bent om in het buitenland te gaan studeren.
- [Hoe kun je naast je werk leren?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-kun-je-naast-je-werk-leren/) - Er zijn diverse mogelijkheden om te blijven leren terwijl je aan het werk bent. Je kunt zelf beslissen of je een volledige opleiding wilt volgen of een certificaat wilt behalen. Het kan ook voorkomen dat je werkgever je verzoekt om een opleiding of cursus naast je werk te volgen. Mogelijkheden voor bijscholing naast je werk
- [Komen werkgevers in aanmerking voor subsidie als ze een leerplek aanbieden?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/komen-werkgevers-in-aanmerking-voor-subsidie-als-ze-een-leerplek-aanbieden/) - Ja, erkende leerbedrijven kunnen subsidie ontvangen als ze een leerplek aanbieden. Deze subsidie wordt verstrekt via de Subsidieregeling praktijkleren. Het doel van deze regeling is om werkgevers tegemoet te komen in de kosten voor begeleiding van leerlingen en studenten. Deze regeling is van kracht sinds 1 januari 2014 en loopt tot en met 31 december
- [Kom ik als student in aanmerking voor financiële ondersteuning vanwege de gestegen energieprijzen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/kom-ik-als-student-in-aanmerking-voor-financiele-ondersteuning-vanwege-de-gestegen-energieprijzen/) - Als je te maken krijgt met ernstige financiële problemen of dreigt te krijgen door de aanzienlijke stijging van energieprijzen, kun je een tegemoetkoming in de kosten aanvragen. Deze ondersteuning vraag je individueel aan via bijzondere bijstand bij de gemeente waar je bent ingeschreven. De hoogte van de financiële hulp hangt af van jouw persoonlijke situatie.
- [Wat kost een associate degree-opleiding en wat zijn de financieringsmogelijkheden?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-kost-een-associate-degree-opleiding-en-wat-zijn-de-financieringsmogelijkheden/) - Voor een associate degree-opleiding zijn er kosten in de vorm van wettelijk collegegeld of instellingscollegegeld. Het specifieke collegegeld dat je moet betalen, hangt af van jouw situatie. Daarnaast is het mogelijk om financiële ondersteuning te krijgen via het Rijk. Kosten Kosten voor een associate degree-opleiding zonder eerdere bachelor- of master titel Wanneer je nog geen
- [Waar kan je een associate degree-opleiding volgen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/waar-kan-je-een-associate-degree-opleiding-volgen/) - Je kunt associate degree-opleidingen zowel in voltijd als in deeltijd volgen. Het aanbod van deze opleidingen is te vinden op Studiekeuze123.nl. Keuze tussen voltijd en deeltijd Er zijn zowel voltijd als deeltijd associate degree-opleidingen beschikbaar, zowel bij bekostigde als niet-bekostigde hogescholen. Voltijdopleidingen zijn bedoeld voor mensen met een mbo-4-diploma of een havo-diploma die direct willen
- [Wat kan je doen na het afronden van een associate degree-opleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-kan-je-doen-na-het-afronden-van-een-associate-degree-opleiding/) - Na het succesvol afronden van een associate degree-opleiding zijn er verschillende mogelijkheden. Je kunt ervoor kiezen om verder te studeren, maar je kunt ook direct aan de slag gaan op de arbeidsmarkt. Hbo-bacheloropleiding na associate degree Een optie na het behalen van een associate degree-opleiding is om door te stromen naar een hbo-bacheloropleiding. Vaak is
- [Hoe kan je deelnemen aan het experiment leeruitkomsten?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-kan-je-deelnemen-aan-het-experiment-leeruitkomsten/) - Voor het experiment leeruitkomsten hoef je je niet apart in te schrijven. Je kunt je gewoon op de gebruikelijke manier aanmelden bij een van de deelnemende opleidingen. Sluiten van een onderwijsovereenkomst Indien je ervoor kiest om deel te nemen aan een opleiding die meedoet aan het experiment leeruitkomsten, zal je een onderwijsovereenkomst aangaan met de
- [Hoe kan mijn hogeschool deelnemen aan het experiment voor flexibilisering van het deeltijdonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-kan-mijn-hogeschool-deelnemen-aan-het-experiment-voor-flexibilisering-van-het-deeltijdonderwijs/) - Als jouw hogeschool interesse heeft om deel te nemen aan de experimenten voor flexibilisering van het deeltijdonderwijs, zijn er specifieke stappen die je moet volgen, afhankelijk van het experiment waaraan je wilt deelnemen. Aanmeldprocedure voor het experiment vraagfinanciering Indien jouw hogeschool opleidingen aanbiedt binnen de sectoren techniek, ICT of zorg en welzijn en graag wil
- [Wat kan ik doen als ik studievertraging heb opgelopen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-kan-ik-doen-als-ik-studievertraging-heb-opgelopen/) - Indien je door bijzondere omstandigheden, zoals ziekte, studievertraging hebt opgelopen, zijn er stappen die je kunt ondernemen om hiermee om te gaan. Je hebt de mogelijkheid om te vragen of het volgen van studieonderdelen op een later moment mogelijk is. Om dit verzoek in te dienen, schrijf je een formele brief gericht aan het bestuur
- [Waar kun je een overzicht vinden van erkende opleidingen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/waar-kun-je-een-overzicht-vinden-van-erkende-opleidingen/) - Er zijn drie registers met erkende opleidingen opgesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Voor het particulier voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) is er het register Niet-bekostigde Educatie. Het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) betreft het hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten), en het Centraal Register Beroepsopleidingen (Crebo) omvat het mbo. Er zijn
- [Waar dien je een klacht in over je hogeschool of universiteit?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/waar-dien-je-een-klacht-in-over-je-hogeschool-of-universiteit/) - Heb je een klacht over je hogeschool of universiteit? Bijvoorbeeld over het gedrag van een medewerker of over de geboden dienstverlening? Dan kun je terecht bij het klachtenloket of de ombudsman van de instelling. Voor klachten met betrekking tot examens of tentamens dien je een klacht in bij de examencommissie. Indienen van een klacht over
- [Hoe wordt de kwaliteit van het hoger onderwijs bewaakt in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-wordt-de-kwaliteit-van-het-hoger-onderwijs-bewaakt-in-nederland/) - De Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) zorgt voor het bewaken van de kwaliteit van zowel hogescholen als universiteiten. Wanneer de kwaliteit voldoende is, verleent de NVAO een keurmerk, ook wel accreditatie genoemd, aan de opleidingen. Het accreditatiestelsel wordt in de gaten gehouden door de Onderwijsinspectie. Beoordeling van opleidingen door de NVAO Accreditatie fungeert als een keurmerk
- [Wanneer heb jij recht op halvering van het collegegeld aan een hogeschool of universiteit?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wanneer-heb-jij-recht-op-halvering-van-het-collegegeld-aan-een-hogeschool-of-universiteit/) - Als je voor de allereerste keer begint aan een opleiding aan een hogeschool of universiteit, betaal je in het eerste studiejaar de helft van het wettelijk collegegeld. Als je van plan bent een lerarenopleiding te volgen, geldt deze halvering ook voor het tweede studiejaar. Maar let op, je komt alleen in aanmerking voor deze verlaging
- [Wat kun jij doen met het levenlanglerenkrediet?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-kun-jij-doen-met-het-levenlanglerenkrediet/) - Sta je op het punt om een opleiding te gaan volgen, maar heb je geen recht meer op reguliere studiefinanciering? Als je jonger bent dan 56 jaar, bestaat er nog een mogelijkheid om financiële ondersteuning te krijgen: het levenlanglerenkrediet. Deze leenvorm kun je aanvragen via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Hoogte en duur van het
- [Kom jij in aanmerking voor een lerarenbeurs?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/kom-jij-in-aanmerking-voor-een-lerarenbeurs/) - Ben je een leraar en wil je verder studeren aan een hogeschool of universiteit? Dan is het mogelijk om een lerarenbeurs aan te vragen voor een bachelor- of masteropleiding. Uiteraard dien je te voldoen aan specifieke criteria. Voorwaarden voor de lerarenbeurs Om in aanmerking te komen voor de beurs dien je te voldoen aan bepaalde
- [Welke mogelijkheden zijn er voor studiefinanciering als je een lerarenopleiding wilt volgen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/welke-mogelijkheden-zijn-er-voor-studiefinanciering-als-je-een-lerarenopleiding-wilt-volgen/) - Wanneer je van plan bent om een lerarenopleiding te gaan volgen, zijn er diverse opties om je studie te financieren. Welke vorm van studiefinanciering voor jou van toepassing is, hangt af van jouw persoonlijke situatie. Studiefinanciering voor lerarenopleiding Voor studenten die een lerarenopleiding willen volgen, is er studiefinanciering beschikbaar. Je komt hiervoor in aanmerking als
- [Kun je het bedrag van je maandelijkse aflossing van je studieschuld laten verlagen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/kun-je-het-bedrag-van-je-maandelijkse-aflossing-van-je-studieschuld-laten-verlagen/) - Als je inkomen lager wordt, is het mogelijk om een verlaging van het maandbedrag voor de aflossing van je studieschuld aan te vragen. Of je daadwerkelijk in aanmerking komt voor deze verlaging hangt af van je inkomen. Aanvragen van verlaging van het maandbedrag studieschuld Je kunt een verzoek indienen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
- [Heb jij als buitenlandse student recht op studiefinanciering in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/heb-jij-als-buitenlandse-student-recht-op-studiefinanciering-in-nederland/) - Wanneer je buiten Nederland woont en van plan bent om te gaan studeren of stage te lopen in Nederland, is het afhankelijk van jouw situatie of je in aanmerking komt voor studiefinanciering van de Nederlandse overheid. Het is belangrijk dat je in elk geval voldoet aan de gestelde voorwaarden. Op de website van Nederland Wereldwijd
- [Wat is de hoogte van het collegegeld aan de hogeschool of universiteit?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-is-de-hoogte-van-het-collegegeld-aan-de-hogeschool-of-universiteit/) - Het wettelijk collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid en is gelijk voor alle onderwijsinstellingen. Het instellingscollegegeld is altijd gelijk aan of hoger dan het wettelijk collegegeld. De hoogte van het instellingscollegegeld kan variëren per onderwijsinstelling en per specifieke opleiding. Hoogte van het wettelijk collegegeld aan de universiteit of hogeschool Het bedrag van het wettelijk
- [Hoeveel mag je naast je studiefinanciering bijverdienen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoeveel-mag-je-naast-je-studiefinanciering-bijverdienen/) - Vanaf 2020 is er geen beperking meer op het bedrag dat studenten mogen bijverdienen. Er geldt geen specifieke bijverdiengrens. Bijverdienen voor 2020 De informatie over de toegestane bijverdiensten voor studenten is te vinden op de website van Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Terugbetaling bij teveel verdiend geld Indien je naast je studiefinanciering teveel hebt verdiend en
- [Wanneer moet ik wettelijk collegegeld betalen en wanneer instellingscollegegeld?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wanneer-moet-ik-wettelijk-collegegeld-betalen-en-wanneer-instellingscollegegeld/) - Wanneer je studeert aan een universiteit of hogeschool, ben je verplicht collegegeld te betalen. Er bestaan twee soorten collegegeld: het wettelijk collegegeld en het instellingscollegegeld. Welk type collegegeld van toepassing is, hangt af van jouw situatie. Wettelijk collegegeld betalen Wanneer je voldoet aan de voorwaarden, betaal je het wettelijk collegegeld. Dit geldt bijvoorbeeld als je
- [Kun je online je diplomagegevens raadplegen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/kun-je-online-je-diplomagegevens-raadplegen/) - Op de website "Mijn diploma's" heb je de mogelijkheid om veel van je diplomagegevens van verschillende opleidingen te bekijken. Hier kun je een digitaal overzicht (uittreksel) van je diplomagegevens downloaden. Dit kan bijvoorbeeld van pas komen wanneer je het originele diploma bent kwijtgeraakt door bijvoorbeeld brand of diefstal. Digitaal versie van je diploma De digitale
- [Hoe verloopt het afstudeerproces in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-verloopt-het-afstudeerproces-in-het-hoger-onderwijs/) - Aan het einde van je opleiding beoordeelt de examencommissie of je de benodigde kennis, inzichten en vaardigheden hebt om succesvol af te studeren. De specifieke afstudeerprogramma's kunnen variëren per opleiding. Afstuderen aan de universiteit Tijdens de afstudeerfase van een universitaire opleiding voer je een wetenschappelijk onderzoek uit. De exacte vorm hiervan hangt af van je
- [Wanneer krijg je een diploma of getuigschrift?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wanneer-krijg-je-een-diploma-of-getuigschrift/) - In het voortgezet onderwijs ontvang je een diploma of getuigschrift, terwijl het hoger onderwijs je voorziet van een getuigschrift en een bijgevoegd supplement. In het middelbaar beroepsonderwijs word je beloond met een diploma. Er zijn specifieke regels betreffende deze diploma's en getuigschriften. Voortgezet onderwijs (vo) Voor het verkrijgen van een diploma in het voortgezet onderwijs
- [Wat houden de graden bachelor, master en associate degree in het hoger onderwijs in?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-houden-de-graden-bachelor-master-en-associate-degree-in-het-hoger-onderwijs-in/) - Een associate degree (Ad), dat een duur van 2 jaar heeft, kun je volgen aan een hogeschool. Voor een bacheloropleiding kun je terecht bij zowel een hogeschool als een universiteit. Een masteropleiding wordt doorgaans aan een universiteit gevolgd, maar er zijn ook masteropleidingen die door hogescholen worden aangeboden. Associate degree (Ad) in het hbo Een
- [Welke titel mag je gebruiken na het behalen van een graad?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/welke-titel-mag-je-gebruiken-na-het-behalen-van-een-graad/) - Nadat je je studie aan de universiteit hebt afgerond, kun je de titels Bachelor of Master gebruiken. Na het voltooien van een hbo-opleiding is het ook mogelijk om de titel Associate Degree te voeren. Indien je een doctoraat hebt behaald, mag je de titel doctor gebruiken. Titels na afronding van een hbo-opleiding Na het succesvol
- [Welke richtlijnen dien je te volgen met betrekking tot de studiekeuzecheck?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/welke-richtlijnen-dien-je-te-volgen-met-betrekking-tot-de-studiekeuzecheck/) - Indien je je vóór 1 mei aanmeldt voor een universitaire of hogeschoolopleiding, heb je recht op de studiekeuzecheck. Via de studiekeuzecheck kun je nagaan of de opleiding goed bij jou past. Het is ook mogelijk dat een universiteit of hogeschool jou verplicht om de studiekeuzecheck uit te voeren. Het komt vaak voor dat de studiekeuzecheck
- [Hoe weet je of een opleiding in het hoger onderwijs erkend is?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-weet-je-of-een-opleiding-in-het-hoger-onderwijs-erkend-is/) - Alle erkende opleidingen van universiteiten en hogescholen zijn opgenomen in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO). Een plaats in dit register is alleen mogelijk na goedkeuring door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Als de NVAO een opleiding goedkeurt, krijgt deze een officieel keurmerk. Erkenning van opleidingen door de NVAO Opleidingen ontvangen een keurmerk wanneer de
- [Wanneer moet je je aanmelden voor een opleiding aan de universiteit of hogeschool?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wanneer-moet-je-je-aanmelden-voor-een-opleiding-aan-de-universiteit-of-hogeschool/) - Voor een associate degree-opleiding of een bacheloropleiding aan een universiteit of hogeschool dien je uiterlijk op 1 mei je aanmelding te doen via Studielink.nl. Let op dat sommige opleidingen een andere deadline hanteren, zoals masteropleidingen en opleidingen met een numerus fixus. Bachelor en Associate degree: Aanmelden vóór 1 mei Voor iedereen die zich voor het
- [Wat is het bindend studieadvies?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/wat-is-het-bindend-studieadvies/) - Een bindend studieadvies (bsa) is een besluit van de universiteit of hogeschool met betrekking tot je voortgang in je opleiding. Of dit advies bindend is, wordt bepaald door de betreffende universiteit of hogeschool. Een bsa wordt vastgesteld volgens specifieke regels en je hebt de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen. Regels voor het bindend studieadvies
- [Hoe kun je je aanmelden voor een fixusopleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/hoe-kun-je-je-aanmelden-voor-een-fixusopleiding/) - Aanmelden voor een fixusopleiding verloopt via Studielink. Per studiejaar kun je jezelf aanmelden voor maximaal 2 opleidingen met een beperkt aantal beschikbare plaatsen. Numerus fixus opleidingen Bepaalde opleidingen aan zowel hogescholen als universiteiten hanteren een limiet aan beschikbare plaatsen. Dit kan leiden tot een numerus fixus. Deze opleidingen nemen niet meer studenten aan dan vooraf
- [Met welke diploma's kun je naar de universiteit of hogeschool?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/met-welke-diplomas-kun-je-naar-de-universiteit-of-hogeschool/) - Met een havo diploma, een vwo-diploma of een mbo 4-diploma kun je ervoor kiezen om een opleiding te volgen aan een hogeschool. Voor toelating tot een universiteit heb je een vwo-diploma of een propedeuse (eerste jaar) van een hbo-opleiding nodig. Aanvullende eisen Naast de diploma-eisen kunnen sommige opleidingen aanvullende toelatingseisen hebben. Zo kan het vereist
- [Studeren: wat moet ik regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/hbo/studeren-wat-moet-ik-regelen/) - Het avontuur van studeren brengt nieuwe uitdagingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Het is belangrijk om goed voorbereid te zijn en te weten wat je moet regelen voordat je aan je studie begint. Hier zijn enkele stappen en aspecten waar je rekening mee moet houden: Inschrijving en Toelating: Zorg ervoor dat je je op tijd

## Kinderopvangen

- [Waar moet ik op letten bij het kiezen van een kinderopvang?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/waar-moet-ik-op-letten-bij-het-kiezen-van-een-kinderopvang/) - Waar jij op moet letten bij het kiezen van een kinderopvang? Daar geeft Onderwijs-informatie je graag antwoord op. Lees snel verder op onze website
- [Ik ben ook getroffen door problemen met kinderopvangtoeslag. Met wie kun je contact opnemen?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/ik-ben-ook-getroffen-door-problemen-met-kinderopvangtoeslag-met-wie-kun-je-contact-opnemen/) - Je kunt direct contact opnemen met de Belastingdienst als je in de problemen bent geraakt door kinderopvangtoeslag. Meer informatie voor gedupeerde ouders vind je op de website Toeslagen Herstel.
- [Heb je in het buitenland recht op kinderopvangtoeslag?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/heb-je-in-het-buitenland-recht-op-kinderopvangtoeslag/) - Als jouw kind in het buitenland naar een geregistreerde dagopvang, peuterspeelzaal, of buitenschoolse opvang (BSO) gaat, kun je mogelijk kinderopvangtoeslag ontvangen. Kinderopvangtoeslag is bedoeld als tegemoetkoming voor ouders in de kosten van de kinderopvang. Kinderopvangtoeslag als jij in het buitenland woont of werkt Wanneer je in het buitenland woont en jouw kind naar de kinderopvang
- [Wanneer heb je recht op kinderopvangtoeslag?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/wanneer-heb-je-recht-op-kinderopvangtoeslag/) - Als jouw kind naar een geregistreerde dagopvang, peuterspeelzaal (sinds 2018 omgevormd tot kinderopvang), of buitenschoolse opvang (BSO) gaat, kun je mogelijk kinderopvangtoeslag ontvangen. Dit geldt ook als je in het buitenland woont of werkt. Kinderopvangtoeslag is bedoeld als tegemoetkoming voor ouders in de kosten van kinderopvang. Als jouw kind echter naar een ouderparticipatiecrèche (opc) gaat
- [Waar kun je jouw kinderopvangtoeslag regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/waar-kun-je-jouw-kinderopvangtoeslag-regelen/) - Je kunt jouw kinderopvangtoeslag berekenen, aanvragen en aanpassen op de website van toeslagen.nl. Kinderopvangtoeslag berekenen Wil je weten of je recht hebt op kinderopvangtoeslag en zo ja, hoeveel? Dan kun je een proefberekening maken voor jouw kinderopvangtoeslag op de website van toeslagen.nl. Kinderopvangtoeslag aanvragen Je kunt jouw kinderopvangtoeslag aanvragen op de website van toeslagen.nl. Dit
- [Persoonlijk overzicht Kind krijgen: wat moet je regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/persoonlijk-overzicht-kind-krijgen-wat-moet-je-regelen/) - Als je een kind krijgt, zijn er verschillende zaken die je moet regelen om ervoor te zorgen dat alles goed verloopt. Hier is een persoonlijk overzicht van wat je moet doen: Zwangerschapszorg regelen Maak een afspraak met een verloskundige of gynaecoloog voor de nodige medische zorg tijdens je zwangerschap. Zij zullen je begeleiden en adviseren
- [Hoe verstuur je als kinderopvangorganisatie jouw maandelijkse factuurgegevens aan de Belastingdienst?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/hoe-verstuur-je-als-kinderopvangorganisatie-jouw-maandelijkse-factuurgegevens-aan-de-belastingdienst/) - Als kinderopvangorganisatie dien je maandelijks factuurgegevens in bij de Belastingdienst. Met deze informatie controleert de Belastingdienst of ouders geen te hoge voorschotten ontvangen, om te voorkomen dat ouders later grote bedragen moeten terugbetalen. Als je deze gegevens niet of te laat indient, zal de Belastingdienst contact met je opnemen. Aanleveren van gegevens door kinderopvangorganisatie aan
- [Ontvangt jouw peuter of kleuter voorschoolse of vroegschoolse educatie (vve)?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/ontvangt-jouw-peuter-of-kleuter-voorschoolse-of-vroegschoolse-educatie-vve/) - Wanneer jouw peuter of kleuter moeite heeft met taal, kan het zijn dat jouw kind de mogelijkheid krijgt om deel te nemen aan voorschoolse educatie op de kinderopvang. De beslissing of jouw kind hiervoor in aanmerking komt, wordt genomen door de gemeente en wordt vaak gecoördineerd via het consultatiebureau. Voorschoolse educatie: leeftijd van 2,5 tot
- [Hoe vraag je een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aan?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/hoe-vraag-je-een-verklaring-omtrent-het-gedrag-vog-aan/) - Een VOG kan zowel door individuele personen als door organisaties worden aangevraagd. Hier leg ik uit hoe je een VOG kunt aanvragen. Justis behandelt de aanvragen voor een VOG Een VOG is een officiële verklaring die aangeeft dat het justitiële verleden van een persoon of organisatie geen belemmering vormt voor de functie of het doel
- [VOG aanvragen voor een kinderopvang: hoe doe ik dat?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/vog-aanvragen-voor-een-kinderopvang-hoe-doe-ik-dat/) - Je kunt een aantal standaard aanvraagformulieren gebruiken om een VOG voor de kinderopvang aan te vragen. Eisen voor een VOG in de kinderopvang Iedereen die woont of werkt op een locatie waar kinderen worden opgevangen, moet zich inschrijven in het Personenregister kinderopvang (PRK). Hiervoor heb je een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig. Met een
- [Wat kan ik verwachten van de mentor van mijn kind op de kinderopvang?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/wat-kan-ik-verwachten-van-de-mentor-van-mijn-kind-op-de-kinderopvang/) - De mentor is degene waarmee je contact kunt opnemen op de kinderopvang om de vooruitgang en het welzijn van jouw kind te bespreken. Ieder kind een mentor Ieder kind dat naar een kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang gaat, krijgt een mentor toegewezen. Dit geldt ook als jouw kind flexibele opvang heeft en dus in verschillende groepen
- [Welke gegevens worden overgedragen aan de basisschool na de kinderopvang?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/welke-gegevens-worden-overgedragen-aan-de-basisschool-na-de-kinderopvang/) - De kinderopvang deelt gegevens over uw kind met de leerkracht van de basisschool om ervoor te zorgen dat uw kind een goede start op school maakt. Informatieoverdracht van kinderopvang naar basisschool De pedagogisch medewerker van de kinderopvang zal onder andere: Een persoonlijke beschrijving van uw kind geven; Informatie verstrekken over de sociaal-emotionele ontwikkeling en fysieke
- [Waar moet een ouderparticipatiecrèche voldoen?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/waar-moet-een-ouderparticipatiecreche-voldoen/) - Ouders die zelf een ouderparticipatiecrèche (opc) in stand houden, moeten zich aan diverse voorschriften houden. Zo mogen zij bijvoorbeeld geen financiële vergoeding ontvangen en dient de crèche niet aan huis gevestigd te zijn. Ouders kunnen aanspraak maken op kinderopvangtoeslag (vanaf 15 maanden na de aanvang van de crèche) indien de opvang voldoet aan de gestelde
- [Welke verschillende soorten kinderopvang zijn er?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/welke-verschillende-soorten-kinderopvang-zijn-er/) - Er bestaan diverse varianten van kinderopvang. Als uw kind naar dagopvang of buitenschoolse opvang (BSO) gaat, komt u mogelijk in aanmerking voor kinderopvangtoeslag. Verschillende soorten van kinderopvang Er worden diverse vormen van kinderopvang aangeboden: Dagopvang Dagopvang is bedoeld voor kinderen die nog niet naar de basisschool gaan. Uw kind kan terecht bij een kindercentrum (zoals
- [Wat moet ik doen met een klacht over de kinderopvang?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/wat-moet-ik-doen-met-een-klacht-over-de-kinderopvang/) - Je kunt jouw klacht bespreken met een medewerker of de locatiemanager van de kinderopvangorganisatie. Als dit niet tot een oplossing leidt, zijn er stappen die je kunt ondernemen om te proberen je klacht op te lossen. Stap 1: Indienen van een klacht bij de kinderopvangorganisatie Het is mogelijk om jouw klacht schriftelijk in te dienen
- [Hoe begin ik met een kinderopvang?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/hoe-begin-ik-met-een-kinderopvang/) - Wanneer je overweegt om een kinderopvang te beginnen, zijn er enkele verplichtingen die je dient te vervullen. Je dient bijvoorbeeld in het bezit te zijn van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Tevens dien je je kinderopvang aan te melden bij de Geschillencommissie Kinderopvang alvorens je je kunt inschrijven bij de plaatselijke gemeente. Aanvragen van
- [Hoe word ik gastouder?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/hoe-word-ik-gastouder/) - Je kunt gastouder worden als je aan een aantal eisen voldoet. Zo dien je te beschikken over een geschikt diploma en een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Daarnaast is het noodzakelijk om je aan te melden bij een geregistreerd gastouderbureau. Diploma gastouder en EHBO Om aan de slag te kunnen als gastouder moet je over
- [Waarom is de kinderopvang zo duur?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/waarom-is-de-kinderopvang-zo-duur/) - Hier komt normaal gesproken het antwoord op deze vraag maar aangezien dit een voorbeeld is zet ik hier voor nu even het lorem ipsum tekst neer. Lorem ipsum dolor sit amet. Qui fugit magnam est nostrum corporis et voluptatibus odio est enim quaerat. Est consequuntur necessitatibus aut dolorem aliquid non fugit quibusdam est vero labore
- [Vraag over de kinderopvang](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/vraag-over-de-kinderopvang/) - Hier komt het antwoord op de bovenstaande vraag. Lorem ipsum dolor sit amet. Et dolor adipisci hic autem officia in quae quas rem nulla dolores vel dolorem consequatur. Sit omnis ratione non quos rerum et eveniet dolores nam dolorem mollitia ab animi laudantium? Ut voluptas tempore et consectetur amet est aperiam voluptatem et dolorem nulla
- [Wanneer mag mijn kind naar de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/kinderopvang/wanneer-mag-mijn-kind-naar-de-basisschool/) - U kunt uw kind aanmelden voor de basisschool als het 3 jaar is. Vanaf 3 jaar en 10 maanden mag uw kind naar de wendagen. Uw kind mag vanaf 4 jaar naar de basisschool. De leerplicht begint op de 1e dag van de nieuwe maand nadat het kind 5 jaar is geworden. Kind van 3

## MBO

- [Wat kan ik met een mbo certificaat?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-kan-ik-met-een-mbo-certificaat/) - Wil jij weten wat je allemaal kan met een mbo certificaat? Onderwijs-informatie heeft alle veelgestelde vragen en antwoorden voor je verzameld! Lees nu verder >
- [Moet je stage lopen als je een mbo-opleiding volgt?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/moet-je-stage-lopen-als-je-een-mbo-opleiding-volgt/) - In het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) vormt de stage een essentieel onderdeel van je opleiding. De praktijkervaring die je tijdens je mbo-opleiding opdoet, wordt ook wel beroepspraktijkvorming (bpv) genoemd. Aantal dagen bpv in het mbo Bij de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) werk je doorgaans 3 of 4 dagen per week bij een leerbedrijf. Dit komt neer op
- [Heb je een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig voor je mbo-stage?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/heb-je-een-verklaring-omtrent-het-gedrag-vog-nodig-voor-je-mbo-stage/) - Voor bepaalde stageplaatsen is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) vereist. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer je stage loopt in een kinderdagverblijf of bij een bewakingsfirma. De VOG is een officiële verklaring die aangeeft dat je gedrag in het verleden geen belemmering vormt voor het uitvoeren van je baan of stage. Strafblad en VOG Indien je
- [Wat houdt een leerbaan in?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-houdt-een-leerbaan-in/) - Met een leerbaan, ook wel bekend als leerwerkplek, combineer je werken met een opleiding. Leerbanen gaan samen met opleidingen op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) of het hoger beroepsonderwijs (hbo). Het vinden van een leerbaan Meestal ben je zelf verantwoordelijk voor het vinden van een leerbaan bij een officieel erkend leerbedrijf. Dit houdt in dat je
- [Hoeveel lesuren zijn er in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/hoeveel-lesuren-zijn-er-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs-mbo/) - Voor elk studiejaar van je mbo-opleiding heb je in totaal 1600 uur ter beschikking. Binnen deze uren heb je recht op minimaal gemiddeld 1000 uur onderwijs- en begeleide onderwijstijd (bot) en beroepspraktijkvorming (bpv). De overige 600 uur besteed je bijvoorbeeld aan zelfstudie en huiswerk. Onderwijstijd in het mbo De overheid heeft de verplichte onderwijstijd in
- [Wat houdt tweetalig onderwijs in het mbo in?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-houdt-tweetalig-onderwijs-in-het-mbo-in/) - Bij tweetalig mbo krijg je een deel van je vakken in een andere taal. Meestal is dit Engels, maar het kan ook Duits zijn. Ten minste 50% van de begeleide onderwijstijd moet in deze taal plaatsvinden. Internationale focus bij tweetalig onderwijs Bij de tweetalige opleiding ligt de nadruk sterk op internationale oriëntatie. Dit omvat onder
- [Wat moet je weten als je van het vmbo naar het mbo gaat?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-moet-je-weten-als-je-van-het-vmbo-naar-het-mbo-gaat/) - Als je komend schooljaar de overstap maakt van het vmbo naar het mbo, is het essentieel om zorgvuldig na te denken over je studiekeuze. Ook is het belangrijk om je vóór 1 april aan te melden voor een mbo-opleiding en om te overwegen welke kosten bij het studeren komen kijken, evenals of je recht hebt
- [Wanneer krijg je een diploma of getuigschrift?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wanneer-krijg-je-een-diploma-of-getuigschrift/) - In het voortgezet onderwijs ontvang je een diploma of getuigschrift. In het hoger onderwijs verkrijg je een getuigschrift en een aanvullend supplement op het getuigschrift. In het middelbaar beroepsonderwijs krijg je een diploma. Er zijn specifieke richtlijnen voor diploma's en getuigschriften. Voortgezet onderwijs (vo) Voor het behalen van een diploma binnen het voortgezet onderwijs gelden
- [Wie is er verantwoordelijk voor het examen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wie-is-er-verantwoordelijk-voor-het-examen-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs-mbo/) - In het mbo zijn de regionale opleidingscentra (roc's) verantwoordelijk voor de uitvoering van examens. Dit betreft examens van opleidingen die door de roc's worden aangeboden. Het toezicht op de examinering wordt gehouden door de Inspectie van het Onderwijs. Taken van roc's met betrekking tot mbo-examens De roc's dragen de verantwoordelijkheid voor een correct verloop van
- [Wat kun je doen met je mbo-diploma op niveau 4?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-kun-je-doen-met-je-mbo-diploma-op-niveau-4/) - Wanneer je een mbo-diploma op niveau 4 hebt gehaald, heb je verschillende mogelijkheden. Je kunt doorstromen naar een hbo-bacheloropleiding of een Associate degree. Daarnaast kun je aan het werk gaan, zowel in Nederland als in het buitenland. Doorstromen naar het hbo Met een mbo-diploma op niveau 4 heb je de kans om naar elke hbo-bacheloropleiding
- [Wie houdt er toezicht op de kwaliteit van het mbo?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wie-houdt-er-toezicht-op-de-kwaliteit-van-het-mbo/) - Scholen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) hebben de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs. Het toezicht op de kwaliteit wordt uitgeoefend door de Inspectie van het Onderwijs. Je hebt de mogelijkheid om de onderzoeksresultaten van onderwijsinstellingen online in te zien. Toezicht op het beroepsonderwijs De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op zowel het
- [Wanneer moet je lesgeld betalen voor jouw opleiding (mbo of vavo)?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wanneer-moet-je-lesgeld-betalen-voor-jouw-opleiding-mbo-of-vavo/) - Je dient lesgeld te betalen als je op 1 augustus van het studiejaar 18 jaar of ouder bent en een voltijds beroepsopleidende leerweg (BOL) volgt in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) of een voltijdopleiding in het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo). Het lesgeld is een vast bedrag dat je elk studiejaar betaalt voor jouw opleiding. Hoe betaal
- [Moet je cursusgeld betalen voor jouw opleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/moet-je-cursusgeld-betalen-voor-jouw-opleiding/) - Je dient cursusgeld te betalen als je een specifieke opleiding volgt in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) of in het volwassenenonderwijs en je 18 jaar of ouder bent. Cursusgeld betalen opleidingen Voor de volgende opleidingen dien je cursusgeld te betalen: Een beroepsbegeleidende leerweg opleiding (BBL). Een volwassenenonderwijs deeltijd opleiding (vavo). Cursusgeld betalen Het cursusgeld betaal je
- [Wat omvat de prestatiebeurs in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-omvat-de-prestatiebeurs-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs-mbo/) - De prestatiebeurs bevat een basisbeurs en mogelijk een aanvullende beurs. Het studentenreisproduct maakt eveneens deel uit van de prestatiebeurs. In welke situaties heb jij recht op een prestatiebeurs in het mbo? Je hebt recht op de prestatiebeurs wanneer: Je een opleiding volgt binnen de beroepsopleidende leerweg (bol) van het mbo op niveau 3 of 4.
- [Zijn er subsidies en fiscale regelingen om werken en leren te combineren?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/zijn-er-subsidies-en-fiscale-regelingen-om-werken-en-leren-te-combineren/) - Verschillende subsidies en belastingvoordelen maken de combinatie van werken en leren aantrekkelijker voor zowel werkgevers als werknemers. Belastingvoordelen voor werknemers Wanneer je als werknemer je studiekosten zelf draagt, kun je een deel van deze kosten aftrekken van je inkomstenbelasting. Dit geldt onder andere voor lesgeld en studieboekkosten. Financiële ondersteuning Werkgevers kunnen de opleidingskosten van hun
- [Wat is het wettelijke bedrag voor lesgeld en cursusgeld in het mbo?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-is-het-wettelijke-bedrag-voor-lesgeld-en-cursusgeld-in-het-mbo/) - De hoogte van het lesgeld en cursusgeld is afhankelijk van je specifieke opleiding, leeftijd en of je de middelbare beroepsopleiding (mbo) in voltijd of deeltijd volgt. Voor voltijd mbo-opleidingen Als je op 1 augustus 18 jaar of ouder bent en een voltijd mbo-opleiding volgt, dien je lesgeld te betalen. Het lesgeld voor het studiejaar 2023/2024
- [Wanneer kom ik in aanmerking voor financiële steun uit het mbo-studentenfonds?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wanneer-kom-ik-in-aanmerking-voor-financiele-steun-uit-het-mbo-studentenfonds/) - Het is mogelijk dat je financiële steun kunt ontvangen in geval van studievertraging, als je ouders een minimuminkomen hebben, of als je deelneemt aan de studentenraad. Hieronder staan de voorwaarden voor een vergoeding uit het mbo-studentenfonds. Je kunt de vergoeding aanvragen bij je mbo-school. Voorwaarden bij studievertraging Indien je om een geldige reden studievertraging hebt
- [Heb ik recht op extra financiële steun als ik studeer met een beperking of chronische ziekte?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/heb-ik-recht-op-extra-financiele-steun-als-ik-studeer-met-een-beperking-of-chronische-ziekte/) - Als je vanwege een lichamelijke beperking of chronische ziekte studievertraging oploopt, bestaat de mogelijkheid dat je extra financiële steun kunt krijgen. Dit kan in de vorm van extra studiefinanciering, een Wajong Uitkering, of een studietoeslag van de gemeente. Mogelijkheden voor beurs, studiefinanciering en diploma verlenging Indien je studievertraging ondervindt door bijzondere omstandigheden, zoals een handicap
- [Heb jij als buitenlandse student recht op studiefinanciering in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/heb-jij-als-buitenlandse-student-recht-op-studiefinanciering-in-nederland/) - Wanneer je buiten Nederland woont en van plan bent om te gaan studeren of stage te lopen in Nederland, is het afhankelijk van jouw situatie of je in aanmerking komt voor studiefinanciering van de Nederlandse overheid. Het is belangrijk dat je in elk geval voldoet aan de gestelde voorwaarden. Op de website van Nederland Wereldwijd
- [Waar kun je een overzicht vinden van erkende opleidingen?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/waar-kun-je-een-overzicht-vinden-van-erkende-opleidingen/) - Er zijn drie registers met erkende opleidingen opgesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Voor het particulier voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) is er het register Niet-bekostigde Educatie. Het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) betreft het hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten), en het Centraal Register Beroepsopleidingen (Crebo) omvat het mbo. Er zijn
- [Komen werkgevers in aanmerking voor subsidie als ze een leerplek aanbieden?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/komen-werkgevers-in-aanmerking-voor-subsidie-als-ze-een-leerplek-aanbieden/) - Ja, erkende leerbedrijven kunnen subsidie ontvangen als ze een leerplek aanbieden. Deze subsidie wordt verstrekt via de Subsidieregeling praktijkleren. Het doel van deze regeling is om werkgevers tegemoet te komen in de kosten voor begeleiding van leerlingen en studenten. Deze regeling is van kracht sinds 1 januari 2014 en loopt tot en met 31 december
- [Hoe kun je naast je werk leren?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/hoe-kun-je-naast-je-werk-leren/) - Er zijn diverse mogelijkheden om te blijven leren terwijl je aan het werk bent. Je kunt zelf beslissen of je een volledige opleiding wilt volgen of een certificaat wilt behalen. Het kan ook voorkomen dat je werkgever je verzoekt om een opleiding of cursus naast je werk te volgen. Mogelijkheden voor bijscholing naast je werk
- [Wat kun jij doen met het levenlanglerenkrediet?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-kun-jij-doen-met-het-levenlanglerenkrediet/) - Sta je op het punt om een opleiding te gaan volgen, maar heb je geen recht meer op reguliere studiefinanciering? Als je jonger bent dan 56 jaar, bestaat er nog een mogelijkheid om financiële ondersteuning te krijgen: het levenlanglerenkrediet. Deze leenvorm kun je aanvragen via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Hoogte en duur van het
- [Waarom moet ik de taalexamens afleggen?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/waarom-moet-ik-de-taalexamens-afleggen/) - Het is van groot belang dat je de Nederlandse taal goed beheerst, zowel voor je functioneren in de samenleving als op de arbeidsmarkt. Om deze reden wordt er op school extra nadruk gelegd op taalvaardigheid. Tijdens de examens laat je zien in hoeverre je de Nederlandse taal beheerst. Taalvaardigheid in vervolgopleidingen, werk en het dagelijks
- [Wat kan ik verwachten bij de taalexamens in het mbo?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-kan-ik-verwachten-bij-de-taalexamens-in-het-mbo/) - Het centraal taalexamen wordt op de computer afgenomen en de duur ervan hangt af van het specifieke examen dat je aflegt. Bij het centraal taalexamen mag je gebruikmaken van een woordenboek en kladpapier, maar de spellingscontrole op de computer is niet toegestaan. Het instellingsexamen wordt door je school opgesteld en de specifieke details ervan worden
- [Wanneer moet je de taalexamens maken op het mbo?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wanneer-moet-je-de-taalexamens-maken-op-het-mbo/) - Op het mbo leg je zowel een instellingsexamen als een centraal examen af om te beoordelen of je de Nederlandse taal voldoende beheerst. Afnameperiodes van het taalexamen Er zijn vijf afnameperiodes waarin het centraal examen wordt afgenomen. Je school bepaalt in welke periode(s) en op welke dagen binnen deze afnameperiodes je het centraal examen kunt
- [Hoe werkt het rekenexamen als je dyscalculie of dyslexie hebt?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/hoe-werkt-het-rekenexamen-als-je-dyscalculie-of-dyslexie-hebt/) - Als je te maken hebt met dyscalculie of ernstige rekenproblemen, is er een aangepast examen beschikbaar: het rekenexamen ernstige rekenproblemen (ER). Voor studenten met dyslexie kan extra tijd worden toegestaan om het examen af te leggen. Ondersteuning bij rekenen Als rekenen moeilijk voor je is, aarzel dan niet om hulp te zoeken bij je docent.
- [Waarom moet je het rekenexamen maken?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/waarom-moet-je-het-rekenexamen-maken/) - In het verleden lag het rekenniveau van leerlingen vaak te laag. Dit zorgde voor uitdagingen in vervolgopleidingen, op de werkplek en in het dagelijks leven. Om deze reden besteedt de docent op school extra aandacht aan rekenvaardigheden en ben je verplicht om een rekenexamen af te leggen. Deze aanpak geldt ook binnen het middelbaar beroepsonderwijs
- [Wat moet je doen met het mbo-rekenexamen als je doorstroomt naar een andere opleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-moet-je-doen-met-het-mbo-rekenexamen-als-je-doorstroomt-naar-een-andere-opleiding/) - Wanneer je overstapt naar een ander mbo-niveau of een andere opleiding gaat volgen, kan het zijn dat je het rekenexamen opnieuw moet afleggen. Soms is het ook mogelijk om bij de examencommissie een vrijstelling aan te vragen. Raadpleeg je school om te achterhalen of dit ook voor jou van toepassing is. Overstap naar een ander
- [Welke verschillende rekenexamen niveaus zijn er?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/welke-verschillende-rekenexamen-niveaus-zijn-er/) - Het rekenexamen kent verschillende niveaus, afhankelijk van het niveau van je mbo-opleiding. Verschillende niveaus van het rekenexamen Er zijn meerdere niveaus waarop het rekenexamen kan worden afgelegd: Als je een mbo-opleiding op niveau 4 volgt, dien je het rekenexamen op niveau 3F af te leggen. Bij een mbo-opleiding op niveau 3 is het rekenexamen op
- [Is het rekenexamen van invloed op mijn mbo-diploma?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/is-het-rekenexamen-van-invloed-op-mijn-mbo-diploma/) - Voor alle mbo-studenten geldt de verplichting om het rekenexamen af te leggen. Momenteel heeft de uitslag van dit examen nog geen gevolgen voor het verkrijgen van je diploma. Desondanks wordt het resultaat wel vermeld op je resultatenoverzicht. Vanaf 1 augustus 2022 zal het resultaat echter wél impact hebben op het al dan niet behalen van
- [Kom ik als student in aanmerking voor financiële ondersteuning vanwege de gestegen energieprijzen?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/kom-ik-als-student-in-aanmerking-voor-financiele-ondersteuning-vanwege-de-gestegen-energieprijzen/) - Als je te maken krijgt met ernstige financiële problemen of dreigt te krijgen door de aanzienlijke stijging van energieprijzen, kun je een tegemoetkoming in de kosten aanvragen. Deze ondersteuning vraag je individueel aan via bijzondere bijstand bij de gemeente waar je bent ingeschreven. De hoogte van de financiële hulp hangt af van jouw persoonlijke situatie.
- [Hoe kun je als ouder betrokken zijn bij de school van je kind?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/hoe-kun-je-als-ouder-betrokken-zijn-bij-de-school-van-je-kind/) - Er zijn verschillende manieren waarop je als ouder betrokken kunt zijn bij de school van je kind. In het basisonderwijs kun je bijvoorbeeld deelnemen aan schoolreisjes of leesouder worden. Op de middelbare school en het mbo kun je helpen bij studie- en beroepskeuze. Ook kun je deelnemen aan gesprekken over het schoolbeleid door lid te
- [Wat is het salaris van een leraar in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-is-het-salaris-van-een-leraar-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs-mbo/) - Een leraar in het mbo verdient tussen €3.640 en €7.350 per maand, inclusief vakantiegeld en een eindejaarsuitkering. Deze informatie is vastgelegd in de cao voor het middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (cao mbo). Salarisschalen, tredes en vergoedingen in het mbo Bij elke salarisschaal en trede hoort een specifiek salarisbedrag, zoals vastgesteld in de cao. De beloning,
- [Waar kan ik een klacht indienen over een mbo-instelling?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/waar-kan-ik-een-klacht-indienen-over-een-mbo-instelling-2/) - Als je een klacht hebt over een instelling voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo), kun je deze indienen bij een klachtencommissie, examencommissie of bij de Onderwijsinspectie, afhankelijk van de aard van je klacht. Het klachtrecht is van toepassing op alle door de overheid gefinancierde mbo-instellingen. Dit omvat roc's, aoc's en vakinstellingen die beroepsopleidingen en educatieve opleidingen aanbieden,
- [Wat houdt het bindend studieadvies in het mbo in?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wat-houdt-het-bindend-studieadvies-in-het-mbo-in/) - Bij aanvang van een mbo-opleiding ontvang je gedurende het eerste jaar een bindend studieadvies (BSA). Dit advies geeft aan of het raadzaam is om door te gaan met de opleiding of te stoppen. Indien het advies negatief is, dien je de opleiding te beëindigen. Voortgangsgesprekken binnen de mbo-opleiding Gedurende de opleiding vinden er gesprekken plaats
- [Welke rechten heb je als de school je mbo-opleiding wijzigt of stopzet?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/welke-rechten-heb-je-als-de-school-je-mbo-opleiding-wijzigt-of-stopzet/) - Binnen het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) heb je het recht om de opleiding af te maken waar je aan begonnen bent, zelfs als er wijzigingen worden doorgevoerd of de opleiding wordt beëindigd. Recht op afronden opleiding Zodra je aan een opleiding begint, ga je een onderwijsovereenkomst aan met de school. Hierbij ontvang je tevens de onderwijs-
- [Waar kan ik een klacht indienen over een mbo-instelling?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/waar-kan-ik-een-klacht-indienen-over-een-mbo-instelling/) - Als je een klacht hebt over een instelling voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo), kun je deze indienen bij een klachtencommissie, examencommissie of bij de Onderwijsinspectie, afhankelijk van de aard van je klacht. Het klachtrecht is van toepassing op alle door de overheid gefinancierde mbo-instellingen. Dit omvat roc's, aoc's en vakinstellingen die beroepsopleidingen en educatieve opleidingen aanbieden,
- [Wanneer mag ik naar het mbo?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/wanneer-mag-ik-naar-het-mbo/) - In principe word je toegelaten tot een mbo-opleiding als je aan de volgende voorwaarden voldoet: Je voldoet aan de (vooropleidings)eisen van de mbo-opleiding die je hebt gekozen. Je hebt je uiterlijk op 1 april aangemeld bij de opleiding. Je neemt deel aan de verplichte intakeactiviteiten. Of deze activiteiten verplicht zijn, zal de opleiding je laten
- [Welke mbo-opleidingen zijn er?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/welke-mbo-opleidingen-zijn-er/) - Je hebt de mogelijkheid om te kiezen uit verschillende mbo-opleidingen. Mbo-scholen bieden opleidingen aan op vier niveaus. Het niveau van je vooropleiding bepaalt welk mbo-niveau en welke opleiding je kunt kiezen. Mbo-niveaus en toelatingseisen Mbo-niveau 1: Voor de entreeopleiding is geen diploma van een vooropleiding vereist. Met een mbo-niveau 1 diploma kun je aan de
- [Studeren aan het mbo, wat moet ik regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/studeren-aan-het-mbo-wat-moet-ik-regelen/) - Studeren aan het mbo vereist een aantal stappen en voorbereidingen om ervoor te zorgen dat je een succesvolle start maakt en het meeste uit je opleiding haalt. Hier zijn enkele belangrijke zaken die je moet regelen: Oriëntatie en keuze Onderzoek welke mbo-opleidingen er zijn en welke het beste aansluiten bij je interesses en toekomstplannen. Bezoek
- [Dummy artikel voor MBO #3](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/dummy-artikel-voor-mbo-3/) - Lorem ipsum dolor sit amet. Ex animi illo ex expedita repudiandae ut nemo quis qui reiciendis impedit aut quia doloremque sed magnam repudiandae est quasi laudantium. Rem quasi labore qui dolorem enim sit facilis repellendus sit possimus fugiat. Non nemo autem est corporis beatae est pariatur quia qui velit tempora non laudantium enim. In quidem
- [Dummy artikel voor MBO #2](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/dummy-artikel-voor-mbo-2/) - Lorem ipsum dolor sit amet. Ex animi illo ex expedita repudiandae ut nemo quis qui reiciendis impedit aut quia doloremque sed magnam repudiandae est quasi laudantium. Rem quasi labore qui dolorem enim sit facilis repellendus sit possimus fugiat. Non nemo autem est corporis beatae est pariatur quia qui velit tempora non laudantium enim. In quidem
- [Dummy artikel voor MBO #1](https://onderwijs-informatie.nl/mbo/dummy-artikel-voor-mbo-1/) - Lorem ipsum dolor sit amet. Ex animi illo ex expedita repudiandae ut nemo quis qui reiciendis impedit aut quia doloremque sed magnam repudiandae est quasi laudantium. Rem quasi labore qui dolorem enim sit facilis repellendus sit possimus fugiat. Non nemo autem est corporis beatae est pariatur quia qui velit tempora non laudantium enim. In quidem

## Passend onderwijs

- [Is passend onderwijs hetzelfde als inclusief onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/is-passend-onderwijs-hetzelfde-als-inclusief-onderwijs/) - Passend onderwijs en inclusief onderwijs zijn termen die vaak door elkaar worden gebruikt. Maar, betekenen ze ook hetzelfde? Onderwijs-informatie geeft antwoord
- [Wat is de functie van de onderwijsconsulent in het (speciaal) onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/wat-is-de-functie-van-de-onderwijsconsulent-in-het-speciaal-onderwijs/) - De onderwijsconsulent staat je bij in het vinden van een geschikte school voor jouw kind. Deze consulenten zijn onafhankelijke experts met expertise en ervaring in het onderwijs aan kinderen met beperkingen, ziekten of stoornissen. Ze bieden tevens hulp wanneer je het oneens bent met een beslissing van de school. Hulp bij schoolselectie Indien het samenwerkingsverband
- [Hoe kun je een klacht indienen over jouw school?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-kun-je-een-klacht-indienen-over-jouw-school/) - Een klacht over een basisschool, middelbare school, of speciaal onderwijs dien je eerst in bij de leerkracht of docent van jouw kind, of bij de schoolleiding. Je kunt ook contact opnemen met het schoolbestuur of de klachtencommissie van de school. Klachtenregeling van de school Elke school moet een klachtenregeling hebben voor ouders en personeel. Hierin
- [Waarom gelden dezelfde arbeidsvoorwaarden voor docenten in het voortgezet speciaal onderwijs als voor docenten in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/waarom-gelden-dezelfde-arbeidsvoorwaarden-voor-docenten-in-het-voortgezet-speciaal-onderwijs-als-voor-docenten-in-het-basisonderwijs/) - De Wet op de expertisecentra (WEC) reguleert het speciaal onderwijs in zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. Volgens de WEC zijn gelijke arbeidsvoorwaarden van toepassing op beide onderwijsniveaus. Deze voorwaarden zijn in lijn met die van het basisonderwijs. In samenwerking met betrokken partijen onderzoekt het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) momenteel of
- [Hoe kun je als leerkracht zorgen voor gepast onderwijs voor iedere leerling?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-kun-je-als-leerkracht-zorgen-voor-gepast-onderwijs-voor-iedere-leerling/) - Het bieden van individueel afgestemd onderwijs aan elke leerling in de klas is een uitdaging. Het is essentieel om hierover een dialoog aan te gaan, zowel binnen de school tussen docenten, ouders en schoolleiders, als op het niveau van het schoolbestuur en het samenwerkingsverband. Beter uitgeruste docenten Daarnaast is het van groot belang dat docenten
- [Zijn schoolboeken kosteloos voor leerlingen met een visuele beperking?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/zijn-schoolboeken-kosteloos-voor-leerlingen-met-een-visuele-beperking/) - Aangepaste schoolboeken worden kosteloos verstrekt aan leerlingen met een visuele beperking, zowel in het (speciaal) basisonderwijs als in het voortgezet onderwijs. Hierbij kan gedacht worden aan gesproken schoolboeken, brailleboeken, vergrote teksten en voelbare illustraties. Verhuur van aangepaste schoolboeken Scholen kunnen aangepaste schoolboeken huren voor jouw kind. In overleg met de school kun je ook zelf
- [Krijgt jouw kind leerlingenvervoer?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/krijgt-jouw-kind-leerlingenvervoer/) - Leerlingenvervoer wordt geboden wanneer jouw kind niet zelfstandig naar school kan reizen, bijvoorbeeld vanwege ziekte, een handicap, of gedragsproblemen. Soms kan jouw kind ook in aanmerking komen als de school ver weg is. De gemeente beoordeelt of jouw kind recht heeft op leerlingenvervoer. Je dient het leerlingenvervoer ook aan te vragen bij jouw gemeente. Vervoer
- [Ontvangen leerlingen met een handicap extra onderwijsfaciliteiten?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/ontvangen-leerlingen-met-een-handicap-extra-onderwijsfaciliteiten/) - Soms kan een leerling extra onderwijsfaciliteiten verkrijgen, zoals aangepaste software. Deze faciliteiten zijn bedoeld om het leerproces te vergemakkelijken voor leerlingen die belemmeringen ervaren. Voorbeelden van onderwijsfaciliteiten Enkele voorbeelden van onderwijsfaciliteiten zijn onder andere: Vergoeding voor taxivervoer; Een tolk voor Nederlandse Gebarentaal; Aangepaste software of meubilair; Extra begeleiding binnen de klas. Hierbij valt niet ondersteuning
- [Hoe kun je leraar worden in het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-kun-je-leraar-worden-in-het-speciaal-onderwijs/) - Om les te kunnen geven in het speciaal onderwijs is de juiste onderwijsbevoegdheid noodzakelijk. Daarnaast is het vaak vereist dat je een specifieke opleiding voor het speciaal onderwijs hebt gevolgd. Voor het speciaal basisonderwijs dien je over een onderwijsbevoegdheid voor het basisonderwijs te beschikken. Leraar voortgezet speciaal onderwijs In het geval van voortgezet speciaal onderwijs,
- [Kan een school voor speciaal onderwijs een kind schorsen of van school sturen?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/kan-een-school-voor-speciaal-onderwijs-een-kind-schorsen-of-van-school-sturen/) - Scholen die speciaal onderwijs en praktijkonderwijs aanbieden, hebben de bevoegdheid om jouw kind te schorsen of van school te sturen. Deze maatregel kan bijvoorbeeld worden genomen als jouw kind zich ernstig heeft misdragen. Als de school besluit tot uitschrijving, moet er echter wel een andere school zijn die bereid is jouw kind toe te laten.
- [Welke richtingen kan je volgen in het voortgezet speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/welke-richtingen-kan-je-volgen-in-het-voortgezet-speciaal-onderwijs/) - In het voortgezet speciaal onderwijs (vso) zijn er drie richtingen die uitstroomprofielen worden genoemd. Deze profielen worden opgesteld door vso-scholen en sluiten aan bij de toekomstplannen van elke individuele leerling. Hierdoor wordt het onderwijs afgestemd op de beoogde uitstroombestemming. Binnen elk profiel zijn er specifieke doelen die nagestreefd worden. Vervolgonderwijs uitstroomprofiel Het uitstroomprofiel vervolgonderwijs is
- [Hoe meld je jouw kind aan voor het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-meld-je-jouw-kind-aan-voor-het-speciaal-onderwijs/) - Je hebt zelf de mogelijkheid om een speciale basisschool of een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs te kiezen. In het ondersteuningsprofiel van de school kun je informatie vinden over de ondersteuning die de school aanbiedt. Dit profiel is beschikbaar in de schoolgids. Na de aanmelding bij de school De school zal onderzoeken of jouw kind
- [Hoe lang mag jouw kind speciaal onderwijs volgen?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-lang-mag-jouw-kind-speciaal-onderwijs-volgen/) - De minimumleeftijd waarop scholen jouw kind mogen toelaten tot het speciaal onderwijs is 4 jaar. Voor dove of slechthorende kinderen geldt een minimumleeftijd van 3 jaar. Jouw kind moet het voortgezet speciaal onderwijs verlaten uiterlijk wanneer het 20 jaar is. Soms is er echter mogelijkheid tot ontheffing van deze leeftijdsgrens. Ontheffing van de minimale leeftijd
- [Hoe wordt jouw kind met dyscalculie begeleid op school?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-wordt-jouw-kind-met-dyscalculie-begeleid-op-school/) - Er bestaan diverse benaderingen om leerlingen met dyscalculie te ondersteunen op school. Zo kunnen ze bijvoorbeeld gebruikmaken van een rekenmachine. De specifieke mogelijkheden variëren afhankelijk van het soort onderwijs dat jouw kind volgt. Dyscalculie herkennen Dyscalculie is een aandoening die problemen veroorzaakt bij rekenen en getallen. Leerlingen met dyscalculie ondervinden moeilijkheden bij rekenen en wiskunde.
- [Hoe wordt jouw kind met dyslexie begeleid op school?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-wordt-jouw-kind-met-dyslexie-begeleid-op-school/) - Scholen hebben de vrijheid om te beslissen welke ondersteunende middelen ze inzetten en hoe ze leerlingen met dyslexie begeleiden. Dit kan bijvoorbeeld gaan om luisterboeken of extra tijd bij leesopdrachten. Leerlingen met dyslexie ervaren moeilijkheden bij het omzetten van letters en woorden (zowel op papier als digitaal) naar spraakklanken. Dyslexie basisonderwijs In het basisonderwijs ontvangen
- [Krijgt jouw kind met ADHD of autisme aangepast onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/krijgt-jouw-kind-met-adhd-of-autisme-aangepast-onderwijs/) - Als jouw kind ADHD of autisme heeft en daarvoor extra ondersteuning nodig heeft, moet de school hiervoor zorgen. Als het niet mogelijk is om deze extra hulp te bieden op de school van jouw keuze, zal jouw kind ondersteuning ontvangen op een andere school, mogelijk een speciale school. Beoordeling van de noodzaak van extra begeleiding
- [Hoe krijgt jouw hoogbegaafde kind onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-krijgt-jouw-hoogbegaafde-kind-onderwijs/) - Hoogbegaafde kinderen worden opgenomen in het basisaanbod van een school. Echter, scholen hebben zelf de vrijheid om speciale programma's te implementeren, zoals plusklassen of extra lesmateriaal. Ondersteuning hoogbegaafde kinderen Wanneer het blijkt dat jouw kind hoogbegaafd of getalenteerd is, kan de school bijvoorbeeld: extra lesmateriaal aanbieden; de reguliere lessen versneld doorlopen; een aparte klas inrichten
- [Hoe werkt praktijkonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-werkt-praktijkonderwijs/) - Praktijkonderwijs valt onder voortgezet onderwijs en heeft als doel om leerlingen zo goed mogelijk voor te bereiden op hun rol in de maatschappij. Elk van de leerlingen volgt een persoonlijk ontwikkelplan waarin leren, werkvaardigheden, zelfredzaamheid, burgerschap en vrijetijdsbesteding centraal staan. Deze opleiding duurt meestal 5 jaar. Vakken in praktijkonderwijs Leerlingen in het praktijkonderwijs hebben een
- [Hoe kan mijn kind worden toegelaten tot het praktijkonderwijs (pro)?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-kan-mijn-kind-worden-toegelaten-tot-het-praktijkonderwijs-pro/) - Om toegang te krijgen tot het praktijkonderwijs heeft jouw kind een toelaatbaarheidsverklaring nodig van het samenwerkingsverband. Binnen dit samenwerkingsverband werken gewone scholen samen met scholen voor speciaal onderwijs. Aanmelding voor praktijkonderwijs Als jouw kind meer leert van praktijkervaring dan van theoretische lesstof, en als het waarschijnlijk niet in staat is om een diploma voorbereidend middelbaar
- [Hoe zorg je ervoor dat jouw kind leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) krijgt?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-zorg-je-ervoor-dat-jouw-kind-leerwegondersteunend-onderwijs-lwoo-krijgt/) - Leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) is bedoeld voor vmbo-leerlingen die extra hulp nodig hebben om hun diploma te behalen. Sommige scholen voor voorbereidend beroepsonderwijs (vmbo) bieden dit type onderwijs aan. Het is aan de school om te bepalen of jouw kind in aanmerking komt voor lwoo. Scholen bepalen zelf de invulling van lwoo Vmbo-scholen hebben de vrijheid
- [Welke extra begeleiding krijg je op het vmbo, de havo of het vwo?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/welke-extra-begeleiding-krijg-je-op-het-vmbo-de-havo-of-het-vwo/) - Als leerling op het vmbo, havo of vwo kun je profiteren van extra begeleiding. Dit kan bijvoorbeeld leerwegondersteunend onderwijs (alleen beschikbaar op het vmbo) of hulp bij huiswerk zijn. Welke vormen van begeleiding een school aanbiedt, zijn vastgelegd in het ondersteuningsprofiel. Dit profiel kun je terugvinden in de schoolgids. Leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) Leerwegondersteunend onderwijs (lwoo)
- [Wat doet de basisschool als jouw kind achterloopt op klasgenootjes?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/wat-doet-de-basisschool-als-jouw-kind-achterloopt-op-klasgenootjes/) - Als jouw kind achterblijft op klasgenootjes, heeft de basisschool diverse manieren om te helpen. Soms kan een speciale leraar (remedial teacher) worden ingezet om leerachterstanden aan te pakken. Een andere optie is dat jouw kind wordt overgeplaatst naar een school voor speciaal onderwijs. Afstemmen van lesprogramma op jouw kind Scholen kunnen vroegtijdig vertragingen in de
- [Hoe krijgt jouw kind passend onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/passend-onderwijs/hoe-krijgt-jouw-kind-passend-onderwijs/) - Als ouder heb jij de vrijheid om een school te kiezen voor je kind. Dit dien je minstens 10 weken voor het begin van het nieuwe schooljaar te doen. Als je van mening bent dat jouw kind extra ondersteuning nodig heeft, is het belangrijk dit bij de aanmelding door te geven. Verzekering van een geschikte

## Speciaal onderwijs

- [Welke kinderen moeten naar speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/welke-kinderen-moeten-naar-speciaal-onderwijs/) - Lees hier het antwoord op de vraag 'Welke kinderen moeten naar het speciaal onderwijs' | Onderwijs-informatie | Alle info over het onderwijs op 1 platform
- [Wat is een toelaatbaarheidsverklaring (TLV)?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/wat-is-een-toelaatbaarheidsverklaring-tlv/) - Een Toelaatbaarheidsverklaring (TLV) is een officieel document in Nederland dat aangeeft dat een leerling recht heeft op speciaal onderwijs of extra ondersteuning in het reguliere onderwijs. Een TLV wordt afgegeven door het samenwerkingsverband passend onderwijs in de regio waar de leerling woont. Het is bedoeld om ervoor te zorgen dat leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften de
- [Hoe meld ik mijn kind aan voor het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/hoe-meld-ik-mijn-kind-aan-voor-het-speciaal-onderwijs/) - In Nederland is het aanmeldingsproces voor speciaal onderwijs goed gestructureerd en verloopt via een aantal stappen. Hier is een algemeen overzicht van hoe je je kind kunt aanmelden voor speciaal onderwijs in Nederland. Vaststellen van de onderwijsbehoefte Voordat je je kind aanmeldt voor speciaal onderwijs, is het belangrijk om de specifieke onderwijsbehoeften van je kind
- [Hoe word ik leraar in het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/hoe-word-ik-leraar-in-het-speciaal-onderwijs/) - Het worden van een leraar in het speciaal onderwijs vereist over het algemeen een specifieke opleiding en certificering, omdat je te maken zult hebben met leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Hier zijn de stappen die je meestal moet volgen om leraar te worden in het speciaal onderwijs: Verdien een bachelordiploma Begin met het behalen van een
- [Wat is het verschil tussen bijzonder en speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/wat-is-het-verschil-tussen-bijzonder-en-speciaal-onderwijs/) - Bijzonder onderwijs en speciaal onderwijs zijn termen die in verschillende landen en contexten op verschillende manieren kunnen worden gebruikt, en het exacte onderscheid kan variëren. Over het algemeen verwijzen deze termen naar verschillende vormen van onderwijs die zijn ontworpen om tegemoet te komen aan de behoeften van leerlingen met specifieke uitdagingen, maar er kunnen enkele
- [Wie zitten er op het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/wie-zitten-er-op-het-speciaal-onderwijs/) - Op speciaal onderwijs zitten leerlingen die specifieke onderwijsbehoeften hebben die niet volledig kunnen worden aangepakt in het reguliere onderwijs. Deze leerlingen hebben doorgaans individuele leerbehoeften en uitdagingen op verschillende gebieden, waaronder: Leerlingen met leerstoornissen Dit kunnen kinderen zijn met aandoeningen zoals dyslexie (leesstoornis), dyscalculie (rekenstoornis) of andere specifieke leerproblemen die speciale instructie en ondersteuning vereisen.
- [Welke kinderen gaan naar het speciaal basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/welke-kinderen-gaan-naar-het-speciaal-basisonderwijs/) - Kinderen die naar het speciaal basisonderwijs (SBO) gaan, hebben specifieke onderwijsbehoeften die niet volledig kunnen worden aangepakt in het reguliere basisonderwijs. Deze behoeften kunnen variëren van lichamelijke, cognitieve, gedragsmatige of emotionele uitdagingen die het leren en de sociale integratie bemoeilijken. Hier zijn enkele voorbeelden van kinderen die vaak naar het speciaal basisonderwijs gaan: Kinderen met
- [Wat valt er onder speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/wat-valt-er-onder-speciaal-onderwijs/) - Speciaal onderwijs is een onderwijsvorm die specifiek is ontworpen om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften van leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. Deze behoeften kunnen variëren van fysieke, emotionele, cognitieve of gedragsproblemen die het leren en de sociale integratie bemoeilijken. Wat er precies onder speciaal onderwijs valt, kan variëren van land tot land en zelfs van
- [Hoe lang mag jouw kind speciaal onderwijs volgen?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/hoe-lang-mag-jouw-kind-speciaal-onderwijs-volgen/) - De minimumleeftijd waarop scholen jouw kind mogen toelaten tot het speciaal onderwijs is 4 jaar. Voor dove of slechthorende kinderen geldt een minimumleeftijd van 3 jaar. Jouw kind moet het voortgezet speciaal onderwijs verlaten uiterlijk wanneer het 20 jaar is. Soms is er echter mogelijkheid tot ontheffing van deze leeftijdsgrens. Ontheffing van de minimale leeftijd
- [Welke richtingen kan je volgen in het voortgezet speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/welke-richtingen-kan-je-volgen-in-het-voortgezet-speciaal-onderwijs/) - In het voortgezet speciaal onderwijs (vso) zijn er drie richtingen die uitstroomprofielen worden genoemd. Deze profielen worden opgesteld door vso-scholen en sluiten aan bij de toekomstplannen van elke individuele leerling. Hierdoor wordt het onderwijs afgestemd op de beoogde uitstroombestemming. Binnen elk profiel zijn er specifieke doelen die nagestreefd worden. Vervolgonderwijs uitstroomprofiel Het uitstroomprofiel vervolgonderwijs is
- [Kan een school voor speciaal onderwijs een kind schorsen of van school sturen?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/kan-een-school-voor-speciaal-onderwijs-een-kind-schorsen-of-van-school-sturen/) - Scholen die speciaal onderwijs en praktijkonderwijs aanbieden, hebben de bevoegdheid om jouw kind te schorsen of van school te sturen. Deze maatregel kan bijvoorbeeld worden genomen als jouw kind zich ernstig heeft misdragen. Als de school besluit tot uitschrijving, moet er echter wel een andere school zijn die bereid is jouw kind toe te laten.
- [Hoe kun je leraar worden in het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/hoe-kun-je-leraar-worden-in-het-speciaal-onderwijs/) - Om les te kunnen geven in het speciaal onderwijs is de juiste onderwijsbevoegdheid noodzakelijk. Daarnaast is het vaak vereist dat je een specifieke opleiding voor het speciaal onderwijs hebt gevolgd. Voor het speciaal basisonderwijs dien je over een onderwijsbevoegdheid voor het basisonderwijs te beschikken. Leraar voortgezet speciaal onderwijs In het geval van voortgezet speciaal onderwijs,
- [Waarom gelden dezelfde arbeidsvoorwaarden voor docenten in het voortgezet speciaal onderwijs als voor docenten in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/waarom-gelden-dezelfde-arbeidsvoorwaarden-voor-docenten-in-het-voortgezet-speciaal-onderwijs-als-voor-docenten-in-het-basisonderwijs/) - De Wet op de expertisecentra (WEC) reguleert het speciaal onderwijs in zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. Volgens de WEC zijn gelijke arbeidsvoorwaarden van toepassing op beide onderwijsniveaus. Deze voorwaarden zijn in lijn met die van het basisonderwijs. In samenwerking met betrokken partijen onderzoekt het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) momenteel of
- [Wat is de functie van de onderwijsconsulent in het (speciaal) onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/speciaal-onderwijs/wat-is-de-functie-van-de-onderwijsconsulent-in-het-speciaal-onderwijs/) - De onderwijsconsulent staat je bij in het vinden van een geschikte school voor jouw kind. Deze consulenten zijn onafhankelijke experts met expertise en ervaring in het onderwijs aan kinderen met beperkingen, ziekten of stoornissen. Ze bieden tevens hulp wanneer je het oneens bent met een beslissing van de school. Hulp bij schoolselectie Indien het samenwerkingsverband

## Universiteit

- [Wat is de beste universiteit van Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-is-de-beste-universiteit-van-nederland/) - Benieuwd wat de beste universiteit van Nederland is? Lees het op Onderwijs-informatie.nl. Alle antwoorden op veelgestelde vragen in het onderwijs.
- [Kun je online je diplomagegevens raadplegen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/kun-je-online-je-diplomagegevens-raadplegen/) - Op de website "Mijn diploma's" heb je de mogelijkheid om veel van je diplomagegevens van verschillende opleidingen te bekijken. Hier kun je een digitaal overzicht (uittreksel) van je diplomagegevens downloaden. Dit kan bijvoorbeeld van pas komen wanneer je het originele diploma bent kwijtgeraakt door bijvoorbeeld brand of diefstal. Digitaal versie van je diploma De digitale
- [Wat moet ik regelen als ik een tussenjaar neem?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-moet-ik-regelen-als-ik-een-tussenjaar-neem/) - Als je van plan bent om een tussenjaar te nemen, zijn er verschillende zaken die je moet regelen om ervoor te zorgen dat je tussenjaar soepel verloopt en dat je optimaal kunt genieten van deze periode. Hier zijn enkele belangrijke stappen die je kunt overwegen: Doelen en plannen Bedenk wat je wilt bereiken tijdens je
- [Wat moet ik regelen als ik stop met mijn studie?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-moet-ik-regelen-als-ik-stop-met-mijn-studie/) - Als je besluit om te stoppen met je studie, zijn er een aantal stappen en zaken die je moet regelen. Hier zijn de belangrijkste dingen die je moet overwegen en doen: Officiële uitschrijving Meld je officieel af bij je hogeschool of universiteit. Dit kan meestal online via het studentenportaal of bij de studentenadministratie. Zorg ervoor
- [Wat zijn het aantal lesuren en studiepunten in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-zijn-het-aantal-lesuren-en-studiepunten-in-het-hoger-onderwijs/) - Het aantal lesuren (ook wel contacturen genoemd) varieert afhankelijk van je specifieke opleiding en het studiejaar. Contacturen omvatten de uren waarop je aanwezig bent op de hogeschool of universiteit en interactie hebt met docenten, zoals tijdens colleges. Het exacte aantal contacturen dat vereist is, wordt vastgesteld door je hogeschool of universiteit. Studielast volgens de Onderwijs-
- [Heb je recht op extra studiefinanciering als je studeert met een beperking of chronische ziekte?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/heb-je-recht-op-extra-studiefinanciering-als-je-studeert-met-een-beperking-of-chronische-ziekte/) - Als je door een lichamelijke beperking of chronische ziekte studievertraging oploopt, bestaat de mogelijkheid dat je extra studiefinanciering kunt krijgen. Het kan ook zijn dat je recht hebt op een Wajong Uitkering of een studietoelage van de gemeente. Verschillende mogelijkheden voor ondersteuning, studiefinanciering en diploma Indien je studievertraging oploopt door bijzondere omstandigheden, zoals een handicap
- [Heb je recht op studiefinanciering als je gaat studeren in het buitenland?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/heb-je-recht-op-studiefinanciering-als-je-gaat-studeren-in-het-buitenland/) - Wanneer je een volledige opleiding in het buitenland volgt, kom je mogelijk in aanmerking voor studiefinanciering vanuit Nederland. Natuurlijk dien je wel aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Je kunt op de website van Nederlandwereldwijd meer informatie vinden over de mogelijkheid van studiefinanciering wanneer je van plan bent om in het buitenland te gaan studeren.
- [Hoe kun je naast je werk leren?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoe-kun-je-naast-je-werk-leren/) - Er zijn diverse mogelijkheden om te blijven leren terwijl je aan het werk bent. Je kunt zelf beslissen of je een volledige opleiding wilt volgen of een certificaat wilt behalen. Het kan ook voorkomen dat je werkgever je verzoekt om een opleiding of cursus naast je werk te volgen. Mogelijkheden voor bijscholing naast je werk
- [Komen werkgevers in aanmerking voor subsidie als ze een leerplek aanbieden?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/komen-werkgevers-in-aanmerking-voor-subsidie-als-ze-een-leerplek-aanbieden/) - Ja, erkende leerbedrijven kunnen subsidie ontvangen als ze een leerplek aanbieden. Deze subsidie wordt verstrekt via de Subsidieregeling praktijkleren. Het doel van deze regeling is om werkgevers tegemoet te komen in de kosten voor begeleiding van leerlingen en studenten. Deze regeling is van kracht sinds 1 januari 2014 en loopt tot en met 31 december
- [Kom ik als student in aanmerking voor financiële ondersteuning vanwege de gestegen energieprijzen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/kom-ik-als-student-in-aanmerking-voor-financiele-ondersteuning-vanwege-de-gestegen-energieprijzen/) - Als je te maken krijgt met ernstige financiële problemen of dreigt te krijgen door de aanzienlijke stijging van energieprijzen, kun je een tegemoetkoming in de kosten aanvragen. Deze ondersteuning vraag je individueel aan via bijzondere bijstand bij de gemeente waar je bent ingeschreven. De hoogte van de financiële hulp hangt af van jouw persoonlijke situatie.
- [Wat kost een associate degree-opleiding en wat zijn de financieringsmogelijkheden?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-kost-een-associate-degree-opleiding-en-wat-zijn-de-financieringsmogelijkheden/) - Voor een associate degree-opleiding zijn er kosten in de vorm van wettelijk collegegeld of instellingscollegegeld. Het specifieke collegegeld dat je moet betalen, hangt af van jouw situatie. Daarnaast is het mogelijk om financiële ondersteuning te krijgen via het Rijk. Kosten Kosten voor een associate degree-opleiding zonder eerdere bachelor- of master titel Wanneer je nog geen
- [Waar kan je een associate degree-opleiding volgen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/waar-kan-je-een-associate-degree-opleiding-volgen/) - Je kunt associate degree-opleidingen zowel in voltijd als in deeltijd volgen. Het aanbod van deze opleidingen is te vinden op Studiekeuze123.nl. Keuze tussen voltijd en deeltijd Er zijn zowel voltijd als deeltijd associate degree-opleidingen beschikbaar, zowel bij bekostigde als niet-bekostigde hogescholen. Voltijdopleidingen zijn bedoeld voor mensen met een mbo-4-diploma of een havo-diploma die direct willen
- [Wat kan je doen na het afronden van een associate degree-opleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-kan-je-doen-na-het-afronden-van-een-associate-degree-opleiding/) - Na het succesvol afronden van een associate degree-opleiding zijn er verschillende mogelijkheden. Je kunt ervoor kiezen om verder te studeren, maar je kunt ook direct aan de slag gaan op de arbeidsmarkt. Hbo-bacheloropleiding na associate degree Een optie na het behalen van een associate degree-opleiding is om door te stromen naar een hbo-bacheloropleiding. Vaak is
- [Hoe kan je deelnemen aan het experiment leeruitkomsten?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoe-kan-je-deelnemen-aan-het-experiment-leeruitkomsten/) - Voor het experiment leeruitkomsten hoef je je niet apart in te schrijven. Je kunt je gewoon op de gebruikelijke manier aanmelden bij een van de deelnemende opleidingen. Sluiten van een onderwijsovereenkomst Indien je ervoor kiest om deel te nemen aan een opleiding die meedoet aan het experiment leeruitkomsten, zal je een onderwijsovereenkomst aangaan met de
- [Wat kan ik doen als ik studievertraging heb opgelopen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-kan-ik-doen-als-ik-studievertraging-heb-opgelopen/) - Indien je door bijzondere omstandigheden, zoals ziekte, studievertraging hebt opgelopen, zijn er stappen die je kunt ondernemen om hiermee om te gaan. Je hebt de mogelijkheid om te vragen of het volgen van studieonderdelen op een later moment mogelijk is. Om dit verzoek in te dienen, schrijf je een formele brief gericht aan het bestuur
- [Waar kun je een overzicht vinden van erkende opleidingen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/waar-kun-je-een-overzicht-vinden-van-erkende-opleidingen/) - Er zijn drie registers met erkende opleidingen opgesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Voor het particulier voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) is er het register Niet-bekostigde Educatie. Het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) betreft het hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten), en het Centraal Register Beroepsopleidingen (Crebo) omvat het mbo. Er zijn
- [Waar dien je een klacht in over je hogeschool of universiteit?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/waar-dien-je-een-klacht-in-over-je-hogeschool-of-universiteit/) - Heb je een klacht over je hogeschool of universiteit? Bijvoorbeeld over het gedrag van een medewerker of over de geboden dienstverlening? Dan kun je terecht bij het klachtenloket of de ombudsman van de instelling. Voor klachten met betrekking tot examens of tentamens dien je een klacht in bij de examencommissie. Indienen van een klacht over
- [Hoe wordt de kwaliteit van het hoger onderwijs bewaakt in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoe-wordt-de-kwaliteit-van-het-hoger-onderwijs-bewaakt-in-nederland/) - De Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) zorgt voor het bewaken van de kwaliteit van zowel hogescholen als universiteiten. Wanneer de kwaliteit voldoende is, verleent de NVAO een keurmerk, ook wel accreditatie genoemd, aan de opleidingen. Het accreditatiestelsel wordt in de gaten gehouden door de Onderwijsinspectie. Beoordeling van opleidingen door de NVAO Accreditatie fungeert als een keurmerk
- [Wanneer heb jij recht op halvering van het collegegeld aan een hogeschool of universiteit?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wanneer-heb-jij-recht-op-halvering-van-het-collegegeld-aan-een-hogeschool-of-universiteit/) - Als je voor de allereerste keer begint aan een opleiding aan een hogeschool of universiteit, betaal je in het eerste studiejaar de helft van het wettelijk collegegeld. Als je van plan bent een lerarenopleiding te volgen, geldt deze halvering ook voor het tweede studiejaar. Maar let op, je komt alleen in aanmerking voor deze verlaging
- [Wat kun jij doen met het levenlanglerenkrediet?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-kun-jij-doen-met-het-levenlanglerenkrediet/) - Sta je op het punt om een opleiding te gaan volgen, maar heb je geen recht meer op reguliere studiefinanciering? Als je jonger bent dan 56 jaar, bestaat er nog een mogelijkheid om financiële ondersteuning te krijgen: het levenlanglerenkrediet. Deze leenvorm kun je aanvragen via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Hoogte en duur van het
- [Kun je het bedrag van je maandelijkse aflossing van je studieschuld laten verlagen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/kun-je-het-bedrag-van-je-maandelijkse-aflossing-van-je-studieschuld-laten-verlagen/) - Als je inkomen lager wordt, is het mogelijk om een verlaging van het maandbedrag voor de aflossing van je studieschuld aan te vragen. Of je daadwerkelijk in aanmerking komt voor deze verlaging hangt af van je inkomen. Aanvragen van verlaging van het maandbedrag studieschuld Je kunt een verzoek indienen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
- [Heb jij als buitenlandse student recht op studiefinanciering in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/heb-jij-als-buitenlandse-student-recht-op-studiefinanciering-in-nederland/) - Wanneer je buiten Nederland woont en van plan bent om te gaan studeren of stage te lopen in Nederland, is het afhankelijk van jouw situatie of je in aanmerking komt voor studiefinanciering van de Nederlandse overheid. Het is belangrijk dat je in elk geval voldoet aan de gestelde voorwaarden. Op de website van Nederland Wereldwijd
- [Wat is de hoogte van het collegegeld aan de hogeschool of universiteit?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-is-de-hoogte-van-het-collegegeld-aan-de-hogeschool-of-universiteit/) - Het wettelijk collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid en is gelijk voor alle onderwijsinstellingen. Het instellingscollegegeld is altijd gelijk aan of hoger dan het wettelijk collegegeld. De hoogte van het instellingscollegegeld kan variëren per onderwijsinstelling en per specifieke opleiding. Hoogte van het wettelijk collegegeld aan de universiteit of hogeschool Het bedrag van het wettelijk
- [Hoeveel mag je naast je studiefinanciering bijverdienen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoeveel-mag-je-naast-je-studiefinanciering-bijverdienen/) - Vanaf 2020 is er geen beperking meer op het bedrag dat studenten mogen bijverdienen. Er geldt geen specifieke bijverdiengrens. Bijverdienen voor 2020 De informatie over de toegestane bijverdiensten voor studenten is te vinden op de website van Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Terugbetaling bij teveel verdiend geld Indien je naast je studiefinanciering teveel hebt verdiend en
- [Wanneer moet ik wettelijk collegegeld betalen en wanneer instellingscollegegeld?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wanneer-moet-ik-wettelijk-collegegeld-betalen-en-wanneer-instellingscollegegeld/) - Wanneer je studeert aan een universiteit of hogeschool, ben je verplicht collegegeld te betalen. Er bestaan twee soorten collegegeld: het wettelijk collegegeld en het instellingscollegegeld. Welk type collegegeld van toepassing is, hangt af van jouw situatie. Wettelijk collegegeld betalen Wanneer je voldoet aan de voorwaarden, betaal je het wettelijk collegegeld. Dit geldt bijvoorbeeld als je
- [Wanneer kom ik in aanmerking voor vermindering, terugbetaling of vrijstelling van collegegeld?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wanneer-kom-ik-in-aanmerking-voor-vermindering-terugbetaling-of-vrijstelling-van-collegegeld/) - Er zijn verschillende situaties waarin je minder collegegeld hoeft te betalen, of zelfs collegegeld kunt terugkrijgen: Later in het studiejaar beginnen Als je later in het studiejaar met je studie begint, betaal je collegegeld naar rato van het aantal maanden waarin je ingeschreven staat. Stoppen tijdens het studiejaar Wanneer je besluit om tijdens het studiejaar
- [Hoe verloopt het afstudeerproces in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoe-verloopt-het-afstudeerproces-in-het-hoger-onderwijs/) - Aan het einde van je opleiding beoordeelt de examencommissie of je de benodigde kennis, inzichten en vaardigheden hebt om succesvol af te studeren. De specifieke afstudeerprogramma's kunnen variëren per opleiding. Afstuderen aan de universiteit Tijdens de afstudeerfase van een universitaire opleiding voer je een wetenschappelijk onderzoek uit. De exacte vorm hiervan hangt af van je
- [Wanneer krijg je een diploma of getuigschrift?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wanneer-krijg-je-een-diploma-of-getuigschrift/) - In het voortgezet onderwijs ontvang je een diploma of getuigschrift, terwijl het hoger onderwijs je voorziet van een getuigschrift en een bijgevoegd supplement. In het middelbaar beroepsonderwijs word je beloond met een diploma. Er zijn specifieke regels betreffende deze diploma's en getuigschriften. Voortgezet onderwijs (vo) Voor het verkrijgen van een diploma in het voortgezet onderwijs
- [Wat houden de graden bachelor, master en associate degree in het hoger onderwijs in?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-houden-de-graden-bachelor-master-en-associate-degree-in-het-hoger-onderwijs-in/) - Een associate degree (Ad), dat een duur van 2 jaar heeft, kun je volgen aan een hogeschool. Voor een bacheloropleiding kun je terecht bij zowel een hogeschool als een universiteit. Een masteropleiding wordt doorgaans aan een universiteit gevolgd, maar er zijn ook masteropleidingen die door hogescholen worden aangeboden. Associate degree (Ad) in het hbo Een
- [Welke titel mag je gebruiken na het behalen van een graad?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/welke-titel-mag-je-gebruiken-na-het-behalen-van-een-graad/) - Nadat je je studie aan de universiteit hebt afgerond, kun je de titels Bachelor of Master gebruiken. Na het voltooien van een hbo-opleiding is het ook mogelijk om de titel Associate Degree te voeren. Indien je een doctoraat hebt behaald, mag je de titel doctor gebruiken. Titels na afronding van een hbo-opleiding Na het succesvol
- [Welke richtlijnen dien je te volgen met betrekking tot de studiekeuzecheck?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/welke-richtlijnen-dien-je-te-volgen-met-betrekking-tot-de-studiekeuzecheck/) - Indien je je vóór 1 mei aanmeldt voor een universitaire of hogeschoolopleiding, heb je recht op de studiekeuzecheck. Via de studiekeuzecheck kun je nagaan of de opleiding goed bij jou past. Het is ook mogelijk dat een universiteit of hogeschool jou verplicht om de studiekeuzecheck uit te voeren. Het komt vaak voor dat de studiekeuzecheck
- [Hoe weet je of een opleiding in het hoger onderwijs erkend is?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoe-weet-je-of-een-opleiding-in-het-hoger-onderwijs-erkend-is/) - Alle erkende opleidingen van universiteiten en hogescholen zijn opgenomen in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO). Een plaats in dit register is alleen mogelijk na goedkeuring door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Als de NVAO een opleiding goedkeurt, krijgt deze een officieel keurmerk. Erkenning van opleidingen door de NVAO Opleidingen ontvangen een keurmerk wanneer de
- [Wanneer moet je je aanmelden voor een opleiding aan de universiteit of hogeschool?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wanneer-moet-je-je-aanmelden-voor-een-opleiding-aan-de-universiteit-of-hogeschool/) - Voor een associate degree-opleiding of een bacheloropleiding aan een universiteit of hogeschool dien je uiterlijk op 1 mei je aanmelding te doen via Studielink.nl. Let op dat sommige opleidingen een andere deadline hanteren, zoals masteropleidingen en opleidingen met een numerus fixus. Bachelor en Associate degree: Aanmelden vóór 1 mei Voor iedereen die zich voor het
- [Wat is het bindend studieadvies?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/wat-is-het-bindend-studieadvies/) - Een bindend studieadvies (bsa) is een besluit van de universiteit of hogeschool met betrekking tot je voortgang in je opleiding. Of dit advies bindend is, wordt bepaald door de betreffende universiteit of hogeschool. Een bsa wordt vastgesteld volgens specifieke regels en je hebt de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen. Regels voor het bindend studieadvies
- [Hoe kun je je aanmelden voor een fixusopleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/hoe-kun-je-je-aanmelden-voor-een-fixusopleiding/) - Aanmelden voor een fixusopleiding verloopt via Studielink. Per studiejaar kun je jezelf aanmelden voor maximaal 2 opleidingen met een beperkt aantal beschikbare plaatsen. Numerus fixus opleidingen Bepaalde opleidingen aan zowel hogescholen als universiteiten hanteren een limiet aan beschikbare plaatsen. Dit kan leiden tot een numerus fixus. Deze opleidingen nemen niet meer studenten aan dan vooraf
- [Met welke diploma's kun je naar de universiteit of hogeschool?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/met-welke-diplomas-kun-je-naar-de-universiteit-of-hogeschool/) - Met een havo diploma, een vwo-diploma of een mbo 4-diploma kun je ervoor kiezen om een opleiding te volgen aan een hogeschool. Voor toelating tot een universiteit heb je een vwo-diploma of een propedeuse (eerste jaar) van een hbo-opleiding nodig. Aanvullende eisen Naast de diploma-eisen kunnen sommige opleidingen aanvullende toelatingseisen hebben. Zo kan het vereist
- [Studeren: wat moet ik regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/universiteit/studeren-wat-moet-ik-regelen/) - Het avontuur van studeren brengt nieuwe uitdagingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Het is belangrijk om goed voorbereid te zijn en te weten wat je moet regelen voordat je aan je studie begint. Hier zijn enkele stappen en aspecten waar je rekening mee moet houden: Inschrijving en Toelating: Zorg ervoor dat je je op tijd

## Voortgezet onderwijs

- [Wat is het verschil tussen middelbaar en voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-is-het-verschil-tussen-middelbaar-en-voortgezet-onderwijs/) - Wat is eigenlijk het verschil tussen middelbaar en voortgezet onderwijs? Onderwijs-informatie geeft antwoord op deze vragen | Lees snel verder | Onderwijs-info
- [Hoe kun je een klacht indienen over jouw school?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-kun-je-een-klacht-indienen-over-jouw-school/) - Een klacht over een basisschool, middelbare school, of speciaal onderwijs dien je eerst in bij de leerkracht of docent van jouw kind, of bij de schoolleiding. Je kunt ook contact opnemen met het schoolbestuur of de klachtencommissie van de school. Klachtenregeling van de school Elke school moet een klachtenregeling hebben voor ouders en personeel. Hierin
- [Hoe lang moet een school de gemaakte examens bewaren?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-lang-moet-een-school-de-gemaakte-examens-bewaren/) - Een school is verplicht om het werk van het centraal examen te bewaren gedurende minimaal 6 maanden na de bekendmaking van de uitslag. Dit geldt eveneens voor de bijbehorende cijferlijst en de opgaven die door de leerling zijn gebruikt. Voor schoolexamens geldt echter geen specifieke bewaartermijn. Afwezigheid van bewaartermijn voor schoolexamens Het al dan niet
- [Hoeveel leerlingen passen er in een klaslokaal?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoeveel-leerlingen-passen-er-in-een-klaslokaal/) - Voor zowel basisscholen als scholen in het voortgezet onderwijs zijn er voorschriften voor de minimale ruimte per leerling in een klaslokaal. Deze ruimte varieert afhankelijk van het type school en het leerjaar. Minimale ruimte per leerling De minimale ruimte die elke leerling moet hebben, wordt uitgedrukt in bruto vloeroppervlakte per vierkante meter (m²) per leerling.
- [Hoeveel tijd mag jij besteden aan het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoeveel-tijd-mag-jij-besteden-aan-het-voortgezet-onderwijs/) - De duur van het voortgezet onderwijs verschilt per schooltype en individuele omstandigheden. Scholen hebben het recht om te bepalen hoelang een leerling over de havo of het vwo mag doen. Voor praktijkonderwijs geldt dat een leerling dit onderwijs niet meer kan volgen nadat het schooljaar eindigt waarin die 19 jaar wordt. Geen vaste regels voor
- [Kan je een particuliere school oprichten?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/kan-je-een-particuliere-school-oprichten/) - Als burger heb je de mogelijkheid om een particuliere (bijzondere) school op te richten en deze volgens jouw eigen visie in te richten. Dit valt onder het recht op Vrijheid van onderwijs. Erkenning van een particuliere school Iedereen in Nederland heeft het recht om een particuliere school op te richten. Als het gaat om een
- [Komen werkgevers in aanmerking voor subsidie als ze een leerplek aanbieden?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/komen-werkgevers-in-aanmerking-voor-subsidie-als-ze-een-leerplek-aanbieden/) - Ja, erkende leerbedrijven kunnen subsidie ontvangen als ze een leerplek aanbieden. Deze subsidie wordt verstrekt via de Subsidieregeling praktijkleren. Het doel van deze regeling is om werkgevers tegemoet te komen in de kosten voor begeleiding van leerlingen en studenten. Deze regeling is van kracht sinds 1 januari 2014 en loopt tot en met 31 december
- [Kun je binnen de bovenbouw overstappen tussen havo en vwo?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/kun-je-binnen-de-bovenbouw-overstappen-tussen-havo-en-vwo/) - Binnen de bovenbouw van havo en vwo is het mogelijk om over te stappen, zowel van havo naar vwo als omgekeerd. Met een havo-diploma kun je overstappen naar het vijfde jaar van het vwo. Vrijstellingen bij overstap van havo naar vwo Wanneer je met een havo-diploma overstapt naar het vwo (atheneum), kun je in aanmerking
- [Kun je online je diplomagegevens raadplegen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/kun-je-online-je-diplomagegevens-raadplegen/) - Op de website "Mijn diploma's" heb je de mogelijkheid om veel van je diplomagegevens van verschillende opleidingen te bekijken. Hier kun je een digitaal overzicht (uittreksel) van je diplomagegevens downloaden. Dit kan bijvoorbeeld van pas komen wanneer je het originele diploma bent kwijtgeraakt door bijvoorbeeld brand of diefstal. Digitaal versie van je diploma De digitale
- [Wanneer kun jij als scholier een tegemoetkoming in schoolkosten krijgen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wanneer-kun-jij-als-scholier-een-tegemoetkoming-in-schoolkosten-krijgen/) - Onder specifieke voorwaarden kom je in aanmerking voor een tegemoetkoming in je schoolkosten. Deze regeling is beschikbaar voor personen tussen de 18 en 30 jaar oud. Daarnaast wordt het bedrag van de bijdrage beïnvloed door het type school en je nationaliteit. Tegemoetkoming voor scholieren De tegemoetkoming is geen lening, maar een gift. Dit wordt aan
- [Met welke diploma's kun je naar de universiteit of hogeschool?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/met-welke-diplomas-kun-je-naar-de-universiteit-of-hogeschool/) - Met een havo diploma, een vwo-diploma of een mbo 4-diploma kun je ervoor kiezen om een opleiding te volgen aan een hogeschool. Voor toelating tot een universiteit heb je een vwo-diploma of een propedeuse (eerste jaar) van een hbo-opleiding nodig. Aanvullende eisen Naast de diploma-eisen kunnen sommige opleidingen aanvullende toelatingseisen hebben. Zo kan het vereist
- [Wanneer kom ik in aanmerking voor vermindering, vrijstelling of teruggave van cursusgeld (mbo en vavo)?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wanneer-kom-ik-in-aanmerking-voor-vermindering-vrijstelling-of-teruggave-van-cursusgeld-mbo-en-vavo/) - Of je minder cursusgeld voor een deeltijdopleiding moet betalen, geen cursusgeld hoeft te betalen (vrijstelling) of een deel van het cursusgeld terugkrijgt, hangt af van jouw situatie. Je kunt vermindering, vrijstelling of teruggave van cursusgeld aanvragen bij de instelling waar je de cursus volgt. Cursusgeld betalen Je betaalt cursusgeld als je op 1 augustus van
- [Wanneer krijg je vermindering, vrijstelling of teruggave van lesgeld?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wanneer-krijg-je-vermindering-vrijstelling-of-teruggave-van-lesgeld/) - Of je minder lesgeld voor een voltijdopleiding moet betalen, geen lesgeld hoeft te betalen (vrijstelling) of een deel van het lesgeld terug krijgt, hangt af van jouw situatie. Je kunt vermindering, vrijstelling of teruggave van lesgeld aanvragen bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Lesgeld betalen Je betaalt lesgeld voor je opleiding als je voltijds naar school
- [Wat gebeurt er als jouw kind zonder diploma van school gaat?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-gebeurt-er-als-jouw-kind-zonder-diploma-van-school-gaat/) - Wanneer jouw kind zonder diploma (startkwalificatie) de school verlaat, wordt dit gemeld aan de gemeente. De stappen die daarna worden genomen, hangen af van de leeftijd van jouw kind. Het hoofddoel is om ervoor te zorgen dat jouw kind terugkeert naar school of een leerwerkplek Leerling jonger dan 16 jaar Leerlingen jonger dan 16 jaar
- [Wat kun je verdienen als leraar in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-kun-je-verdienen-als-leraar-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Een leraar in het voortgezet onderwijs verdient een maandsalaris tussen € 3.500 en € 7.190. Dit bedrag is inclusief vakantiegeld en een eindejaarsuitkering, en wordt vastgelegd in de cao voortgezet onderwijs (cao vo). Salarisschalen, treden en beloningen in het voortgezet onderwijs Bij elke salarisschaal en trede hoort een specifiek salarisbedrag. Deze salarissen zijn vastgelegd in
- [Wat moet je weten als je van het vmbo naar het mbo gaat?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-moet-je-weten-als-je-van-het-vmbo-naar-het-mbo-gaat/) - Als je komend schooljaar de overstap maakt van het vmbo naar het mbo, is het essentieel om zorgvuldig na te denken over je studiekeuze. Ook is het belangrijk om je vóór 1 april aan te melden voor een mbo-opleiding en om te overwegen welke kosten bij het studeren komen kijken, evenals of je recht hebt
- [Wat omvat de onderbouw van het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-omvat-de-onderbouw-van-het-voortgezet-onderwijs/) - De eerste twee leerjaren van het vmbo en de eerste drie leerjaren van de havo en het vwo vormen de onderbouw. In deze periode worden leerlingen voorbereid op het vervolgonderwijs in de bovenbouw. Kerndoelen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs Het onderwijs in de onderbouw moet voldoen aan specifieke eisen. Deze kerndoelen bepalen wat
- [Wat zijn de voorwaarden voor het oprichten van een nieuwe school?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-zijn-de-voorwaarden-voor-het-oprichten-van-een-nieuwe-school/) - Als gemeenten, schoolbesturen of ouders het initiatief nemen om een nieuwe school op te zetten met financiële steun (bekostiging) van de overheid, moeten zij voldoen aan wettelijke vereisten. Het is onder andere noodzakelijk dat de nieuwe school kwalitatief goed onderwijs zal bieden en dat er voldoende interesse is van ouders en leerlingen. Vereisten voor het
- [Welke soorten scholen zijn er in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/welke-soorten-scholen-zijn-er-in-het-voortgezet-onderwijs/) - In het voortgezet onderwijs vind je openbare scholen en bijzondere scholen die gebaseerd zijn op godsdienst of levensovertuiging. Er zijn diverse schooltypen: praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo. Bovendien bieden sommige scholen tweetalig onderwijs aan. Openbare scholen Openbare scholen staan open voor alle leerlingen, ongeacht achtergrond. Ze baseren hun onderwijs niet op een specifieke godsdienst of
- [Welke vreemde talen krijg je in de bovenbouw van havo en vwo?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/welke-vreemde-talen-krijg-je-in-de-bovenbouw-van-havo-en-vwo/) - In de bovenbouw van havo en vwo krijg je verplicht Engels. Je legt ook je eindexamen af in het Engels. Op het atheneum is het verplicht om eindexamen te doen in een tweede moderne vreemde taal. Voor het gymnasium geldt dat Latijn of Grieks een verplicht eindexamenvak is. Naast Engels heb je de mogelijkheid om
- [Wie beslist of jouw kind blijft zitten of overgaat naar het volgende jaar of klas?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wie-beslist-of-jouw-kind-blijft-zitten-of-overgaat-naar-het-volgende-jaar-of-klas/) - De school neemt de beslissing of jouw kind overgaat naar het volgende jaar of klas. Er zijn geen wettelijke regels die dit precies bepalen. In de schoolgids staat beschreven hoe de school omgaat met overgang en zittenblijven. Overgang naar een volgend jaar Als jouw kind van de ene groep naar de volgende gaat, bijvoorbeeld van
- [Waar kun je een overzicht vinden van erkende opleidingen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/waar-kun-je-een-overzicht-vinden-van-erkende-opleidingen/) - Er zijn drie registers met erkende opleidingen opgesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Voor het particulier voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) is er het register Niet-bekostigde Educatie. Het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) betreft het hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten), en het Centraal Register Beroepsopleidingen (Crebo) omvat het mbo. Er zijn
- [Wanneer moet je lesgeld betalen voor jouw opleiding (mbo of vavo)?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wanneer-moet-je-lesgeld-betalen-voor-jouw-opleiding-mbo-of-vavo/) - Je dient lesgeld te betalen als je op 1 augustus van het studiejaar 18 jaar of ouder bent en een voltijds beroepsopleidende leerweg (BOL) volgt in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) of een voltijdopleiding in het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo). Het lesgeld is een vast bedrag dat je elk studiejaar betaalt voor jouw opleiding. Hoe betaal
- [Hoeveel bedraagt het lesgeld en cursusgeld voor het vavo?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoeveel-bedraagt-het-lesgeld-en-cursusgeld-voor-het-vavo/) - Voor een voltijdopleiding aan het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) betaal je lesgeld. Voor het studiejaar 2023-2024 is dit € 1.357. Als je een deeltijdopleiding aan het vavo volgt, betaal je cursusgeld, wat neerkomt op € 0,86 voor elke 45 minuten onderwijs gedurende het studiejaar 2023-2024. Hoogte van het lesgeld bij voltijd vavo Voor het studiejaar
- [Kun je bij het vavo vrijstelling krijgen voor examenvakken in vmbo-tl, havo of vwo?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/kun-je-bij-het-vavo-vrijstelling-krijgen-voor-examenvakken-in-vmbo-tl-havo-of-vwo/) - In het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) is het mogelijk om vrijstelling te krijgen voor examenvakken in het vmbo-tl, havo of vwo. Dit houdt in dat je voor deze vakken geen examen hoeft af te leggen. Je moet kunnen aantonen dat je over voldoende kennis van het betreffende vak beschikt, bijvoorbeeld met behulp van een diploma
- [Wat moet ik regelen als ik een tussenjaar neem?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-moet-ik-regelen-als-ik-een-tussenjaar-neem/) - Als je van plan bent om een tussenjaar te nemen, zijn er verschillende zaken die je moet regelen om ervoor te zorgen dat je tussenjaar soepel verloopt en dat je optimaal kunt genieten van deze periode. Hier zijn enkele belangrijke stappen die je kunt overwegen: Doelen en plannen Bedenk wat je wilt bereiken tijdens je
- [Mag een middelbare school jouw kind schorsen of van school sturen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/mag-een-middelbare-school-jouw-kind-schorsen-of-van-school-sturen/) - Een school voor voortgezet onderwijs heeft de bevoegdheid om jouw kind maximaal één week te schorsen. Tijdens deze schorsingsperiode heeft jouw kind tijdelijk geen toegang tot de school of tot specifieke lessen. Daarnaast heeft de school ook het recht om jouw kind van school te sturen. Zowel schorsing als verwijdering zijn disciplinaire maatregelen. De school
- [Gaan kinderen van asielzoekers naar school?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/gaan-kinderen-van-asielzoekers-naar-school/) - Ja, absoluut. Elk kind in Nederland heeft recht op onderwijs, en dit geldt ook voor kinderen van asielzoekers. Deze kinderen worden zo snel mogelijk ingeschreven op een school, in ieder geval binnen 3 maanden nadat ze in Nederland zijn aangekomen. De rol van de gemeente bij het onderwijs voor kinderen van asielzoekers Wanneer asielzoekers worden
- [Wat zijn de verschillende onderwijsbevoegdheden?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-zijn-de-verschillende-onderwijsbevoegdheden/) - Er bestaan drie soorten onderwijsbevoegdheden: één voor het basisonderwijs en tweedegraads en eerstegraads bevoegdheden voor het voortgezet onderwijs. Als je les wilt geven, moet je een onderwijsbevoegdheid hebben voor het betreffende niveau en vakgebied. Je kunt deze bevoegdheid verkrijgen door een lerarenopleiding te voltooien aan een hogeschool of universiteit. Onderwijsbevoegdheid voor het basisonderwijs Met een
- [Wanneer ontvang je een diploma of getuigschrift?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wanneer-ontvang-je-een-diploma-of-getuigschrift/) - In het voortgezet onderwijs ontvang je een diploma of een getuigschrift. In het hoger onderwijs krijg je een getuigschrift en een aanvullend document op het getuigschrift. In het middelbaar beroepsonderwijs wordt een diploma uitgereikt. Er zijn verschillende regels die gelden voor diploma's en getuigschriften. Voortgezet onderwijs (vo) Voor het behalen van een diploma in het
- [Kun je via het vavo een diploma voortgezet onderwijs behalen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/kun-je-via-het-vavo-een-diploma-voortgezet-onderwijs-behalen/) - Via het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) is het mogelijk om een diploma of deelcertificaat voor het voortgezet onderwijs te behalen. Dit geldt voor de richtingen vmbo-tl, havo en vwo. Het vavo biedt dezelfde eindexamenvakken aan als een reguliere middelbare school. Voor wie is een diploma behalen via vavo mogelijk? Je kunt via het volwassenenonderwijs een
- [Wat is de waarde van jouw oude Nederlandse diploma?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-is-de-waarde-van-jouw-oude-nederlandse-diploma/) - De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) kan het oude diploma vergelijken met een diploma binnen het huidige onderwijs en jou voorzien van een diplomabeschrijving. Houd er rekening mee dat hier kosten aan verbonden zijn. Vergelijking van oud diploma met huidige diploma's Een diplomabeschrijving is relevant voor diploma's behaald in het voortgezet onderwijs van opleidingen die niet
- [Kun je jouw diploma of cijferlijst vervangen in geval van verlies, naamswijziging of geslachtsverandering?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/kun-je-jouw-diploma-of-cijferlijst-vervangen-in-geval-van-verlies-naamswijziging-of-geslachtsverandering/) - Indien je jouw diploma, certificaat of cijferlijst bent kwijtgeraakt, heb je de mogelijkheid om een uittreksel van jouw diplomagegevens aan te vragen. Dit kan zowel digitaal als op papier. Het aanvragen van dit document gebeurt via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Deze optie is ook beschikbaar als je een andere naam hebt aangenomen of een
- [Is de vrijwillige ouderbijdrage verplicht?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/is-de-vrijwillige-ouderbijdrage-verplicht/) - Nee, het is niet verplicht om de vrijwillige ouderbijdrage te betalen voor extra activiteiten buiten de normale lessen op school. Deze activiteiten kunnen bijvoorbeeld schoolreizen of sportdagen zijn. Het staat ouders vrij om te kiezen of ze wel of niet bijdragen, en hun kinderen hebben nog steeds de mogelijkheid om deel te nemen aan deze
- [Wat zijn de kosten voor jouw kind in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-zijn-de-kosten-voor-jouw-kind-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Als ouder hoef jij geen lesgeld te betalen voor jouw kind in het voortgezet onderwijs. De meeste boeken worden door de school verstrekt. Er kunnen echter kosten zijn voor bepaalde lesmaterialen die jij zelf moet betalen. Daarnaast kan de school ook een ouderbijdrage vragen. Ongeveer € 7.300 per jaar wordt door de overheid toegewezen voor
- [Mag je het beste vak op een hoger niveau volgen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/mag-je-het-beste-vak-op-een-hoger-niveau-volgen/) - Als je uitblinkt in één of meerdere vakken, krijg je de mogelijkheid om deze vakken op een hoger niveau te volgen. Bovendien kun je ervoor kiezen om op dat hogere niveau ook je eindexamen te doen. De overheid stimuleert scholen om op deze manier meer gepersonaliseerd onderwijs aan te bieden. Op maat gemaakt voor talenten
- [Wat moeten scholen doen bij uitval van lessen?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-moeten-scholen-doen-bij-uitval-van-lessen/) - In het schoolplan en de schoolgids wordt beschreven hoe de school omgaat met situaties waarin lessen uitvallen. Verplicht aantal onderwijsuren De school is verplicht om alle leerlingen een lesprogramma aan te bieden dat voldoet aan de wettelijke eisen voor onderwijstijd. Als een school niet voldoende onderwijsuren aanbiedt, kan de Inspectie van het Onderwijs ingrijpen. Vervangend
- [Hoe kan mijn kind worden toegelaten tot het praktijkonderwijs (pro)?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-kan-mijn-kind-worden-toegelaten-tot-het-praktijkonderwijs-pro/) - Om toegang te krijgen tot het praktijkonderwijs heeft jouw kind een toelaatbaarheidsverklaring nodig van het samenwerkingsverband. Binnen dit samenwerkingsverband werken gewone scholen samen met scholen voor speciaal onderwijs. Aanmelding voor praktijkonderwijs Als jouw kind meer leert van praktijkervaring dan van theoretische lesstof, en als het waarschijnlijk niet in staat is om een diploma voorbereidend middelbaar
- [Hoe zorg je ervoor dat jouw kind leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) krijgt?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-zorg-je-ervoor-dat-jouw-kind-leerwegondersteunend-onderwijs-lwoo-krijgt/) - Leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) is bedoeld voor vmbo-leerlingen die extra hulp nodig hebben om hun diploma te behalen. Sommige scholen voor voorbereidend beroepsonderwijs (vmbo) bieden dit type onderwijs aan. Het is aan de school om te bepalen of jouw kind in aanmerking komt voor lwoo. Scholen bepalen zelf de invulling van lwoo Vmbo-scholen hebben de vrijheid
- [Wat houdt de Canon van Nederland in?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-houdt-de-canon-van-nederland-in/) - De Canon van Nederland is een samenvatting van belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van ons land. Deze gebeurtenissen vertellen gezamenlijk het verhaal van hoe Nederland zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld. Docenten maken gebruik van de Canon om hun lesprogramma's vorm te geven. Canon van Nederland leerlingen van 8 tot 14 jaar De Canon
- [Welke vreemde talen krijg je in de onderbouw van het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/welke-vreemde-talen-krijg-je-in-de-onderbouw-van-het-voortgezet-onderwijs/) - In de onderbouw van het voortgezet onderwijs is Engels een verplicht vak. Afhankelijk van het type school komen daar één of meer verplichte vreemde talen bij. Verplichte vreemde talen in de onderbouw van havo en vwo In de onderbouw van zowel havo als vwo moet je naast Engels nog twee moderne vreemde talen volgen. De
- [Hoe zit het praktijkonderwijs in elkaar?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-zit-het-praktijkonderwijs-in-elkaar/) - Praktijkonderwijs is een vorm van voortgezet onderwijs die leerlingen optimaal voorbereidt op de samenleving. Elk van jouw leerlingen volgt een individueel ontwikkelplan dat gericht is op leren, werken, zelfredzaamheid, burgerschap en vrijetijdsbesteding. Meestal duurt deze opleiding 5 jaar. Vakken in het praktijkonderwijs In het praktijkonderwijs krijgen leerlingen een aangepast programma bestaande uit zowel theoretische als
- [Hoe ziet de havo eruit?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-ziet-de-havo-eruit/) - De havo (hoger algemeen voortgezet onderwijs) is een onderwijsniveau dat je voorbereidt op een studie aan het hoger beroepsonderwijs (hbo). Hier zijn de belangrijkste punten: Duur en opbouw De havo duurt in totaal 5 jaar. Toelating Elke school voor voortgezet onderwijs bepaalt zelf wie wordt toegelaten tot de havo. Dit kan gebaseerd zijn op factoren
- [Wat is het vwo?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-is-het-vwo/) - Het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo) is een onderwijsniveau dat je voorbereidt op een universitaire studie. Hier zijn de belangrijkste aspecten: het vwo duurt in totaal 6 jaar. Toelating Elke school voor voortgezet onderwijs bepaalt zelf wie wordt toegelaten tot het vwo. Dit kan gebaseerd zijn op factoren zoals het schooladvies van de basisschool, de score
- [Wat is het vmbo?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-is-het-vmbo/) - Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) omvat een programma dat vier jaar duurt en bestaat uit vier verschillende leerwegen. Deze leerwegen variëren in niveau en in de mate van praktijkgericht en theoretisch onderwijs dat wordt geboden. Het vmbo heeft als doel om leerlingen voor te bereiden op vervolgopleidingen binnen het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). In sommige gevallen
- [Wat is de rol van de leerlingenraad in het onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wat-is-de-rol-van-de-leerlingenraad-in-het-onderwijs/) - De leerlingenraad vertegenwoordigt de stem van de leerlingen op een school. Het is echter niet verplicht voor een school om een leerlingenraad te hebben. Taken van de leerlingenraad De leerlingenraad kan: advies uitbrengen aan de medezeggenschapsraad (MR) van de school; eisen dat de medezeggenschapsraad een advies doorgeeft aan het schoolbestuur. Het schoolbestuur moet dan binnen
- [Wie mag de leerlinggegevens van jouw kind inzien in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/wie-mag-de-leerlinggegevens-van-jouw-kind-inzien-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Ouders, verzorgers, schoolleiding en het onderwijspersoneel hebben het recht om de leerlinggegevens in te zien. In specifieke situaties kunnen ook anderen toegang krijgen tot deze gegevens. Inzage van leerlinggegevens door ouders en verzorgers Als ouder of verzorger ben je de wettelijke vertegenwoordiger van je kind. Hierdoor heb je het recht om de gegevens die de
- [Hoe zit het met gratis schoolboeken en lesmateriaal in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-zit-het-met-gratis-schoolboeken-en-lesmateriaal-in-het-voortgezet-onderwijs/) - In het voortgezet onderwijs worden verschillende studieboeken en lesmaterialen kosteloos aangeboden aan leerlingen. De school zorgt hiervoor en brengt ouders op de hoogte van eventueel aan te schaffen lesbenodigdheden, zoals een atlas, rekenmachine of gymkleding. Overzicht van gratis schoolboeken en lesmaterialen Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs zijn de volgende studieboeken en lesmaterialen kosteloos beschikbaar:
- [Hoe meld je jouw kind aan voor het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-meld-je-jouw-kind-aan-voor-het-speciaal-onderwijs/) - Je kiest zelf een speciale basisschool of een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs. Het ondersteuningsprofiel van de school bevat informatie over de geboden ondersteuning, en je kunt dit profiel vinden in de schoolgids. Na het indienen van de aanmelding bij de school De school zal onderzoeken of de geboden ondersteuning echt noodzakelijk is voor jouw
- [Mag een middelbare school jouw kind weigeren?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/mag-een-middelbare-school-jouw-kind-weigeren/) - Ja, een middelbare school heeft soms het recht om jouw kind te weigeren. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de school vol zit. Als jouw kind wordt geweigerd, heb je echter het recht om bezwaar te maken. Wanneer mag een middelbare school jouw kind weigeren? Een middelbare school kan jouw kind om verschillende redenen
- [Hoe schrijf je jouw kind in op de middelbare school?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-schrijf-je-jouw-kind-in-op-de-middelbare-school/) - Het aanmelden van jouw kind op een middelbare school is een proces dat je zelf in gang zet. Meestal kun je dit doen vanaf halverwege maart. Om jouw kind in te schrijven, dien je bepaalde gegevens bij de hand te hebben, zoals het burgerservicenummer (BSN) van jouw kind. Het inschrijven van jouw kind op de
- [Hoe kies je een goede middelbare school voor jouw kind?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-kies-je-een-goede-middelbare-school-voor-jouw-kind/) - Je kunt een geschikte middelbare school voor jouw kind selecteren door online scholen in jouw regio te vergelijken. Je kunt hiervoor de website Scholenopdekaart.nl gebruiken. Verder kun je de schoolgids opvragen en een open dag bijwonen. De juiste middelbare school voor jouw kind kiezen Om een weloverwogen beslissing te nemen, kun je verschillende stappen ondernemen:
- [Hoe kun je als ouder betrokken zijn bij de school van je kind?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-kun-je-als-ouder-betrokken-zijn-bij-de-school-van-je-kind/) - Er zijn verschillende manieren waarop je als ouder betrokken kunt zijn bij de school van je kind. In het basisonderwijs kun je bijvoorbeeld deelnemen aan schoolreisjes of leesouder worden. Op de middelbare school en het mbo kun je helpen bij studie- en beroepskeuze. Ook kun je deelnemen aan gesprekken over het schoolbeleid door lid te
- [Hoe kan je leraar worden in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/voortgezet-onderwijs/hoe-kan-je-leraar-worden-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Om les te kunnen geven in het voortgezet onderwijs, dien je bevoegd te zijn of dit te worden. Een onderwijsbevoegdheid voor een specifiek vak is vereist. Als je niet over een onderwijsbevoegdheid beschikt, zijn er wellicht mogelijkheden om toch les te geven, zoals zij-instromer of gastdocent. Anders dien je onder supervisie van een andere docent

## Vragen en antwoorden

- [Hoe kun je lerarenondersteuner worden?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-lerarenondersteuner-worden/) - Om te werken als lerarenondersteuner dien je een associate degree te hebben. Dit is een 2-jarige hbo-studie. Opleiding tot lerarenondersteuner Met een associate degree op zak kun je aan de slag gaan als lerarenondersteuner in het basisonderwijs of (voortgezet) speciaal onderwijs. Tevens biedt de associate degree de mogelijkheid om door te stromen naar een hbo-lerarenopleiding
- [Hoe kun je onderwijsassistent of klassenassistent worden?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-onderwijsassistent-of-klassenassistent-worden/) - Om onderwijsassistent of klassenassistent te worden, dien je een diploma te behalen van de mbo-opleiding tot onderwijsassistent. Voor deze beroepen zijn er momenteel nog geen vastgestelde wettelijke bekwaamheidseisen. Opleiding tot onderwijsassistent of klassenassistent Er zijn twee mbo-opleidingen tot onderwijsassistent beschikbaar: Onderwijsassistent als onderdeel van de opleiding Sociaal Pedagogisch Werk (niveau 3). De opleiding 'onderwijsassistent' (niveau
- [Hoe kun je docent worden in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-docent-worden-in-het-hoger-onderwijs/) - Binnen het hoger onderwijs heeft de overheid geen specifieke eisen vastgesteld voor de onderwijsbevoegdheid. Meestal is voor lesgeven in het hoger onderwijs echter een diploma van een hogeschool of universiteit vereist. De exacte eisen variëren afhankelijk van de onderwijsinstelling. Veel onderwijsinstellingen verwachten van hun docenten dat ze een basiskwalificatie onderwijs (BKO) behalen of een vergelijkbaar
- [Hoe kun je leraar worden in het speciaal onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-leraar-worden-in-het-speciaal-onderwijs/) - Om les te kunnen geven in het speciaal onderwijs dien je de juiste onderwijsbevoegdheid te hebben. Veel scholen vereisen daarnaast ook dat je een specifieke opleiding voor het speciaal onderwijs hebt gevolgd. Speciaal basisonderwijs Voor lesgeven in het speciaal basisonderwijs heb je een onderwijsbevoegdheid nodig die geldig is voor het basisonderwijs. Voortgezet speciaal onderwijs Als
- [Hoe kan je als zij-instromer jouw bevoegdheid halen en tegelijkertijd lesgeven in het onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kan-je-als-zij-instromer-jouw-bevoegdheid-halen-en-tegelijkertijd-lesgeven-in-het-onderwijs/) - Met de juiste vooropleiding en ervaring kun je als zij-instromer in het beroep jouw bevoegdheid behalen en tegelijkertijd lesgeven in het onderwijs. Je bent van harte welkom in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs, evenals het middelbaar beroepsonderwijs. Je wordt beschouwd als een 'zij-instromer in het beroep' als je vanuit een ander vakgebied
- [Hoe kun je leraar worden in het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve)?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-leraar-worden-in-het-beroepsonderwijs-en-volwasseneneducatie-bve/) - Je kunt leraar worden in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (bve) door een lerarenopleiding af te ronden. Ook kun je een tweedegraads bevoegdheid behalen via een zij-instroomtraject. Lesgeven in het bve met een onderwijsbevoegdheid Om les te geven in het bve dien je een hoger onderwijsgetuigschrift op minimaal tweedegraads niveau te hebben. Hier zijn enkele
- [Hoe kun je leraar worden in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-leraar-worden-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Om les te kunnen geven in het voortgezet onderwijs is het nodig om bevoegd te zijn of te worden. Hiervoor dien je over een onderwijsbevoegdheid voor een specifiek vak te beschikken. Mocht je niet over een onderwijsbevoegdheid beschikken, dan bestaan er wellicht toch mogelijkheden om les te geven, zoals zij-instromer, gastdocent, of onder supervisie van
- [Hoe kun jij leraar worden in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-jij-leraar-worden-in-het-basisonderwijs/) - Om als leraar in het hele basisonderwijs te mogen werken, heb je een afgeronde hbo-opleiding leraar basisonderwijs (pabo) nodig. Binnen deze opleiding zijn specialisaties mogelijk, bijvoorbeeld gericht op een bepaalde leeftijdsgroep (jonge kinderen of oudere kinderen). Als je na je vwo-opleiding de pabo wilt volgen, kun je deze ook combineren met een universitaire opleiding onderwijskunde
- [Heb je recht op extra studiefinanciering als je studeert met een beperking of chronische ziekte?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/heb-je-recht-op-extra-studiefinanciering-als-je-studeert-met-een-beperking-of-chronische-ziekte/) - Als je door een lichamelijke beperking of chronische ziekte studievertraging oploopt, bestaat de mogelijkheid dat je extra studiefinanciering kunt krijgen. Het kan ook zijn dat je recht hebt op een Wajong Uitkering of een studietoelage van de gemeente. Verschillende mogelijkheden voor ondersteuning, studiefinanciering en diploma Indien je studievertraging oploopt door bijzondere omstandigheden, zoals een handicap
- [Heb je recht op studiefinanciering als je gaat studeren in het buitenland?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/heb-je-recht-op-studiefinanciering-als-je-gaat-studeren-in-het-buitenland/) - Wanneer je een volledige opleiding in het buitenland volgt, kom je mogelijk in aanmerking voor studiefinanciering vanuit Nederland. Natuurlijk dien je wel aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Je kunt op de website van Nederlandwereldwijd meer informatie vinden over de mogelijkheid van studiefinanciering wanneer je van plan bent om in het buitenland te gaan studeren.
- [Hoeveel mag je naast je studiefinanciering bijverdienen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoeveel-mag-je-naast-je-studiefinanciering-bijverdienen/) - Vanaf 2020 is er geen beperking meer op het bedrag dat studenten mogen bijverdienen. Er geldt geen specifieke bijverdiengrens. Bijverdienen voor 2020 De informatie over de toegestane bijverdiensten voor studenten is te vinden op de website van Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Terugbetaling bij teveel verdiend geld Indien je naast je studiefinanciering teveel hebt verdiend en
- [Kun je het bedrag van je maandelijkse aflossing van je studieschuld laten verlagen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/kun-je-het-bedrag-van-je-maandelijkse-aflossing-van-je-studieschuld-laten-verlagen/) - Als je inkomen lager wordt, is het mogelijk om een verlaging van het maandbedrag voor de aflossing van je studieschuld aan te vragen. Of je daadwerkelijk in aanmerking komt voor deze verlaging hangt af van je inkomen. Aanvragen van verlaging van het maandbedrag studieschuld Je kunt een verzoek indienen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
- [Studeren: wat moet ik regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/studeren-wat-moet-ik-regelen/) - Het avontuur van studeren brengt nieuwe uitdagingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Het is belangrijk om goed voorbereid te zijn en te weten wat je moet regelen voordat je aan je studie begint. Hier zijn enkele stappen en aspecten waar je rekening mee moet houden: Inschrijving en Toelating: Zorg ervoor dat je je op tijd
- [Wat omvat de prestatiebeurs in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-omvat-de-prestatiebeurs-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs-mbo/) - De prestatiebeurs bevat een basisbeurs en mogelijk een aanvullende beurs. Het studentenreisproduct maakt eveneens deel uit van de prestatiebeurs. In welke situaties heb jij recht op een prestatiebeurs in het mbo? Je hebt recht op de prestatiebeurs wanneer: Je een opleiding volgt binnen de beroepsopleidende leerweg (bol) van het mbo op niveau 3 of 4.
- [Wat betekenen bachelor, master en associate degree in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-betekenen-bachelor-master-en-associate-degree-in-het-hoger-onderwijs/) - De 2-jarige associate degree (Ad) kun je volgen aan een hogeschool. Een bacheloropleiding volg je aan zowel een hogeschool als een universiteit. Een masteropleiding volg je meestal aan een universiteit, maar er zijn ook masteropleidingen beschikbaar bij hogescholen. Bachelor, master en associate degree opleidingen Je kunt een associate degree-opleiding (Ad) volgen, een 2-jarige hbo-opleiding die
- [Studeren of stage in het buitenland, wat moet ik regelen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/studeren-of-stage-in-het-buitenland-wat-moet-ik-regelen/) - Sta jij voor de keuze om in het buitenland te gaan studeren of stage te lopen? Hier zijn de stappen die jij moet regelen: Onderzoeken en plannen Onderzoek welke universiteiten, hogescholen of stageplaatsen in het buitenland geschikt zijn voor jouw studie of vakgebied. Bekijk de deadlines voor aanmeldingen en aanvragen. Zorg ervoor dat je genoeg
- [Heb jij recht op een studenten ov-chipkaart?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/heb-jij-recht-op-een-studenten-ov-chipkaart/) - Volg jij een opleiding aan het mbo, hbo of de universiteit? En heb jij recht op studiefinanciering? Dan heb jij ook recht op een reisproduct voor studenten. Het studentenreisproduct omvat een weekabonnement of een weekendabonnement voor het openbaar vervoer. Voorwaarden voor het studentenreisproduct Je krijgt een studentenreisproduct als je een voltijdopleiding volgt aan het mbo,
- [Krijg je als mbo'er studiefinanciering?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/krijg-je-als-mboer-studiefinanciering-2/) - Wanneer je een beroepsopleidende leerweg (bol) in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) volgt, heb je recht op studiefinanciering. Deze studiefinanciering omvat een basisbeurs, een aanvullende beurs en een reisproduct voor de ov-chipkaart. Voorwaarden studiefinanciering Om in aanmerking te komen voor studiefinanciering in het mbo, dien je te voldoen aan bepaalde voorwaarden. Een van die voorwaarden is
- [Heb jij als buitenlandse student recht op studiefinanciering in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/heb-jij-als-buitenlandse-student-recht-op-studiefinanciering-in-nederland/) - Wanneer je buiten Nederland woont en van plan bent om te gaan studeren of stage te lopen in Nederland, is het afhankelijk van jouw situatie of je in aanmerking komt voor studiefinanciering van de Nederlandse overheid. Het is belangrijk dat je in elk geval voldoet aan de gestelde voorwaarden. Op de website van Nederland Wereldwijd
- [Hoe kunnen de schooltijden en lesuren op basisscholen worden geregeld?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kunnen-de-schooltijden-en-lesuren-op-basisscholen-worden-geregeld/) - De basisschool heeft de vrijheid om zelf te bepalen hoe de schooldag wordt ingedeeld en op welke tijden de leerlingen aanwezig moeten zijn. Uiteraard moet de school wel voldoen aan de wettelijk vastgestelde onderwijstijd. Dit betekent dat een bepaald aantal uren onderwijs gedurende 8 schooljaren aan leerlingen moet worden gegeven. Verplichte onderwijstijd op de basisschool
- [Hoeveel lesuren zijn er in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoeveel-lesuren-zijn-er-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs-mbo/) - Voor elk studiejaar van je mbo-opleiding heb je in totaal 1600 uur ter beschikking. Binnen deze uren heb je recht op minimaal gemiddeld 1000 uur onderwijs- en begeleide onderwijstijd (bot) en beroepspraktijkvorming (bpv). De overige 600 uur besteed je bijvoorbeeld aan zelfstudie en huiswerk. Onderwijstijd in het mbo De overheid heeft de verplichte onderwijstijd in
- [Wanneer kondigen scholen sneeuwvrije dagen aan?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wanneer-kondigen-scholen-sneeuwvrije-dagen-aan/) - Scholen mogen geen sneeuwvrije dagen toewijzen. Een sneeuwvrije dag betekent dat de school vrij is vanwege zware sneeuwval. Dit kan echter voor onverwachte opvangproblemen zorgen voor ouders. Aangepast lesrooster bij hevige sneeuwval Bij langdurige vorst kunnen scholen wel kiezen voor een aangepast lesrooster. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat ze met de leerlingen gaan schaatsen. In
- [Kan jouw kind tussen de middag overblijven op de basisschool?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/kan-jouw-kind-tussen-de-middag-overblijven-op-de-basisschool/) - Jazeker, jouw kind heeft de mogelijkheid om tussen de middag over te blijven op de basisschool. Als ouders hierom vragen, moet de school tussenschoolse opvang (TSO) organiseren. Voor deze service wordt een bijdrage gevraagd. Organisatie van overblijven Basisscholen zijn verantwoordelijk voor het regelen van de tussenschoolse opvang (TSO) als ouders daarom verzoeken. Vaak worden hiervoor
- [Wat moeten scholen doen bij uitval van lessen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-moeten-scholen-doen-bij-uitval-van-lessen/) - In het schoolplan en de schoolgids wordt beschreven hoe de school omgaat met situaties waarin lessen uitvallen. Verplicht aantal onderwijsuren De school is verplicht om alle leerlingen een lesprogramma aan te bieden dat voldoet aan de wettelijke eisen voor onderwijstijd. Als een school niet voldoende onderwijsuren aanbiedt, kan de Inspectie van het Onderwijs ingrijpen. Vervangend
- [Wat zijn het aantal lesuren en studiepunten in het hoger onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-zijn-het-aantal-lesuren-en-studiepunten-in-het-hoger-onderwijs/) - Het aantal lesuren (ook wel contacturen genoemd) varieert afhankelijk van je specifieke opleiding en het studiejaar. Contacturen omvatten de uren waarop je aanwezig bent op de hogeschool of universiteit en interactie hebt met docenten, zoals tijdens colleges. Het exacte aantal contacturen dat vereist is, wordt vastgesteld door je hogeschool of universiteit. Studielast volgens de Onderwijs-
- [Wanneer wordt er op scholen een tropenrooster ingesteld?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wanneer-wordt-er-op-scholen-een-tropenrooster-ingesteld/) - Bij zeer warm weer in de zomer kan een school besluiten om over te gaan op een tropenrooster. Een tropenrooster houdt in dat de lesuren of lesdagen worden verkort. Het is echter belangrijk dat de school nog steeds voldoet aan het vereiste minimum aantal lesuren per schooljaar (de verplichte onderwijstijd). Maatregelen bij hitte op school
- [Mag ik mijn kind meenemen op vakantie buiten de schoolvakantie?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/mag-ik-mijn-kind-meenemen-op-vakantie-buiten-de-schoolvakantie/) - Je mag jouw kind niet meenemen op vakantie buiten de officiële schoolvakanties. Als je dit toch doet, riskeer je een boete. Als het voor jou door werk niet mogelijk is om tijdens de schoolvakanties op vakantie te gaan, kun je toestemming vragen om buiten die vakanties op reis te gaan. Verlof buiten schoolvakanties bij beroepsmatige
- [Wat zijn de officiële feestdagen in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-zijn-de-officiele-feestdagen-in-nederland/) - Hier is een overzicht van de officiële feestdagen in Nederland. Feestdagen Nieuwjaarsdag Goede Vrijdag Pasen (eerste en tweede paasdag) Koningsdag Bevrijdingsdag Hemelvaartsdag Pinksteren (eerste en tweede pinksterdag) Kerstmis (eerste en tweede kerstdag) Gelijkgestelde dagen (verlenging van termijnen) Feestdagen kunnen invloed hebben op betalingstermijnen of reactietermijnen. Als de vervaldatum van een betaling op een zaterdag, zondag
- [Krijg je als mbo'er studiefinanciering?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/krijg-je-als-mboer-studiefinanciering/) - Wanneer je een beroepsopleidende leerweg (bol) in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) volgt, heb je recht op studiefinanciering. Deze studiefinanciering omvat een basisbeurs, een aanvullende beurs en een reisproduct voor de ov-chipkaart. Voorwaarden studiefinanciering Om in aanmerking te komen voor studiefinanciering in het mbo, dien je te voldoen aan bepaalde voorwaarden. Een van die voorwaarden is
- [Hoe zorg je als basisschool of middelbare school voor een veilige digitale leeromgeving?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-zorg-je-als-basisschool-of-middelbare-school-voor-een-veilige-digitale-leeromgeving/) - Het is van groot belang dat zowel leerlingen als medewerkers kunnen leren en werken in een veilige digitale schoolomgeving. Echter, scholen worden steeds vaker het doelwit van cyberaanvallen, wat kan leiden tot het lekken van gegevens van leerlingen en medewerkers of het verstoren van lessen. Schoolorganisaties dragen de verantwoordelijkheid om de digitale schoolomgeving te beheren
- [Mijn leerling lijkt te radicaliseren. Waar kun je hulp of informatie krijgen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/mijn-leerling-lijkt-te-radicaliseren-waar-kun-je-hulp-of-informatie-krijgen/) - Scholen kunnen voor ondersteuning en informatie over radicalisering contact opnemen met de Stichting School & Veiligheid. Universiteiten en hogescholen kunnen relevante informatie vinden op de website van Integrale Veiligheid Hoger Onderwijs. In gevallen waarin een leerling zich dreigt aan te sluiten bij een terroristische organisatie en naar een conflictgebied wil reizen, moet dit direct gemeld
- [Hoe wordt pesten op school bestreden?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-wordt-pesten-op-school-bestreden/) - Scholen hebben de verantwoordelijkheid om een sociaal veilige omgeving te creëren en pestgedrag tegen te gaan. De aanpak hiervan kunnen scholen zelf bepalen, maar ze moeten wel voldoen aan de Wet veiligheid op school. Hulp voor kinderen en ouders bij (online) pesten Kinderen die te maken hebben met pesten, zowel op school als online, kunnen
- [Moet de school melding maken van en aangifte doen bij seksueel misbruik?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/moet-de-school-melding-maken-van-en-aangifte-doen-bij-seksueel-misbruik/) - Het is de verantwoordelijkheid van alle medewerkers op school om onmiddellijk het schoolbestuur op de hoogte te stellen van mogelijk seksueel misbruik. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer een schoolmedewerker een minderjarige leerling mogelijk seksueel heeft misbruikt of ongepast gedrag heeft vertoond. Dergelijke handelingen zijn strafbaar. Verplichte melding bij vermoedens van seksueel misbruik op school Wanneer een
- [Pesten op school: Waar kun je hulp krijgen?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/pesten-op-school-waar-kun-je-hulp-krijgen/) - Wanneer je te maken hebt met pesten op school, zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om dit aan te pakken. Je kunt met je ouders praten en samen een plan bedenken. Daarnaast is het mogelijk om naar je mentor of de vertrouwenspersoon op school te gaan. Samen kunnen jullie werken aan een oplossing.
- [Veelgestelde vragen over de functiemix en salarismix](https://onderwijs-informatie.nl/faq/veelgestelde-vragen-over-de-functiemix-en-salarismix/) - Het blijft van groot belang dat leraren voortdurend aan hun ontwikkeling werken. Dit verhoogt de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep en draagt bij aan de verbetering van de onderwijskwaliteit. Via de functiemix en salarismix hebben leraren de kans om door te groeien naar een hogere salarisschaal. Welke afspraken zijn er gemaakt over de functiemix en salarismix?
- [Mag je met een pabodiploma lesgeven in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/mag-je-met-een-pabodiploma-lesgeven-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Met een pabodiploma mag je specifieke vakken onderwijzen in het vmbo en het praktijkonderwijs. De vakken waarin je bevoegd bent les te geven en in welke delen van het voortgezet onderwijs dit geldt, hangt af van jouw diploma. Hier zijn de details betreffende lesgeven in het voortgezet onderwijs: Diploma: Pabodiploma en een certificaat 'Groepsleerkracht onderbouw
- [Kan ik met een pabodiploma lesgeven als groepsleerkracht in de onderbouw van het vmbo basis/kader?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/kan-ik-met-een-pabodiploma-lesgeven-als-groepsleerkracht-in-de-onderbouw-van-het-vmbo-basis-kader/) - Je kunt lesgeven in de onderbouw (eerste twee leerjaren) van het vmbo basis/kader met een pabodiploma, maar hiervoor is een aanvullend certificaat vereist. Zonder het aanvullende certificaat genaamd 'Groepsleerkracht onderbouw vmbo basis/kader' is het niet toegestaan om les te geven in deze leerwegen. Pabo-afgestudeerden met dit certificaat hebben de bevoegdheid om voor de klas te
- [Kun je als herintreder lesgeven in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/kun-je-als-herintreder-lesgeven-in-het-basisonderwijs/) - Als je een onderwijsbevoegdheid hebt voor het basisonderwijs, heb je de mogelijkheid om te solliciteren op vacatures, zelfs als je op dit moment niet werkzaam bent in het onderwijs. Een onderwijsbevoegdheid blijft namelijk geldig. Lerarentekort in het basisonderwijs Er zijn talloze openstaande vacatures in het basisonderwijs. Ramingen van de overheid geven aan dat dit tekort
- [Hoe kun je met een buitenlandse opleiding lesgeven in Nederland?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-met-een-buitenlandse-opleiding-lesgeven-in-nederland/) - Als je wilt lesgeven in Nederland met een buitenlandse opleiding, dien je een erkenning van je buitenlandse onderwijsbevoegdheid aan te vragen. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) beoordeelt je buitenlandse diploma's. Met een erkenning van DUO kun je lesgeven in het basisonderwijs of het voortgezet onderwijs. Je kunt ook een aanvraag indienen voor het beroepsonderwijs en
- [Mag je lesgeven als leraar in opleiding (lio)?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/mag-je-lesgeven-als-leraar-in-opleiding-lio/) - Zodra je lerarenopleiding bijna is afgerond, heb je de mogelijkheid om gelijktijdig les te geven op een school, op voorwaarde dat je daar een tijdelijke arbeidsaanstelling krijgt aangeboden. Lerarenopleidingen bieden namelijk een speciaal traject aan voor leraren in opleiding (lio). Binnen dit traject kunnen lio's lesgeven op scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs
- [Wanneer ben ik als leraar bevoegd of benoembaar in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wanneer-ben-ik-als-leraar-bevoegd-of-benoembaar-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Met een diploma van een lerarenopleiding ben je een bevoegde leraar. Dit betekent dat je les mag geven in het vak waarvoor je het diploma hebt behaald. Wanneer ben je bevoegd? Je bent bevoegd als je een diploma hebt behaald van een lerarenopleiding. Op dit diploma staat vermeld voor welk specifiek vak je bevoegd bent
- [Welke onderwijsbevoegdheden bestaan er?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/welke-onderwijsbevoegdheden-bestaan-er/) - Er zijn drie verschillende soorten onderwijsbevoegdheden beschikbaar: één voor het basisonderwijs en twee voor het voortgezet onderwijs, namelijk een tweedegraads en een eerstegraads bevoegdheid. Om een onderwijsbevoegdheid te verwerven, moet je een lerarenopleiding afronden aan een hogeschool of universiteit. Onderwijsbevoegdheid basisonderwijs Met een onderwijsbevoegdheid voor het basisonderwijs kun je lesgeven in het primair onderwijs, zowel
- [Wordt overwerk gecompenseerd voor werknemers in het onderwijs die hier veel mee te maken hebben?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wordt-overwerk-gecompenseerd-voor-werknemers-in-het-onderwijs-die-hier-veel-mee-te-maken-hebben/) - Het is mogelijk dat werknemers compensatie ontvangen voor overuren. Bij compensatie wordt het overwerk vergoed in de vorm van extra salaris of extra verlofuren. Hierover worden doorgaans afspraken gemaakt in zowel de cao als de arbeidsovereenkomst. Compensatie van overwerk kan zowel in de vorm van extra salaris als extra verlofuren plaatsvinden. Voor ondersteunend personeel in
- [Waarom gelden dezelfde arbeidsvoorwaarden voor leraren in het voortgezet speciaal onderwijs als voor leraren in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/waarom-gelden-dezelfde-arbeidsvoorwaarden-voor-leraren-in-het-voortgezet-speciaal-onderwijs-als-voor-leraren-in-het-basisonderwijs/) - Binnen de Wet op de expertisecentra (WEC) wordt het speciaal onderwijs zowel binnen het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs gereguleerd. De WEC stelt vast dat voor beide onderwijsvormen dezelfde arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn. Deze arbeidsvoorwaarden zijn identiek aan die van het basisonderwijs. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) is momenteel in samenwerking met
- [Hoe kom jij in aanmerking voor een promotiebeurs of een postdoc-onderzoekbeurs als leraar?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kom-jij-in-aanmerking-voor-een-promotiebeurs-of-een-postdoc-onderzoekbeurs-als-leraar/) - Indien je een bevoegde leraar bent, bestaat de mogelijkheid om een promotiebeurs aan te vragen waarmee je naast je onderwijsbaan onderzoek kunt verrichten aan een universiteit. Binnen dit kader heb je de vrijheid om een vakgebied en onderwerp te kiezen waarop je wilt promoveren. Het onderzoek wordt afgerond met de verdediging van een proefschrift. Als
- [Kom jij in aanmerking voor een lerarenbeurs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/kom-jij-in-aanmerking-voor-een-lerarenbeurs/) - Ben je een leraar en wil je verder studeren aan een hogeschool of universiteit? Dan is het mogelijk om een lerarenbeurs aan te vragen voor een bachelor- of masteropleiding. Uiteraard dien je te voldoen aan specifieke criteria. Voorwaarden voor de lerarenbeurs Om in aanmerking te komen voor de beurs dien je te voldoen aan bepaalde
- [Welke mogelijkheden voor studiefinanciering zijn er voor jouw lerarenopleiding?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/welke-mogelijkheden-voor-studiefinanciering-zijn-er-voor-jouw-lerarenopleiding/) - Wanneer je van plan bent om een lerarenopleiding te gaan volgen, zijn er diverse opties om je studie financieel te ondersteunen. De specifieke vorm van studiefinanciering die op jou van toepassing is, hangt af van jouw persoonlijke situatie. Studiefinanciering voor de lerarenopleiding Voor de studie aan een lerarenopleiding is er studiefinanciering beschikbaar. Je hebt recht
- [Wanneer heb je recht op een bovenwettelijke uitkering in het onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wanneer-heb-je-recht-op-een-bovenwettelijke-uitkering-in-het-onderwijs/) - Werk je in het basisonderwijs of voortgezet onderwijs? En raak je werkloos, ziek of zwanger? Dan kom je onder specifieke voorwaarden mogelijk in aanmerking voor een bovenwettelijke uitkering, naast de reguliere uitkering die je op dat moment ontvangt. In geval van werkloosheid betreft dit een aanvullende uitkering (AVU) of een verlenging van je normale uitkering
- [Welke arbeidsvoorwaarden zijn van toepassing in het onderwijs voor jou?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/welke-arbeidsvoorwaarden-zijn-van-toepassing-in-het-onderwijs-voor-jou/) - Voor jou, als lid van het onderwijspersoneel, of je nu een leraar, ondersteunend personeel of schoolleider bent, gelden er verschillende arbeidsvoorwaarden. Deze voorwaarden kunnen variëren afhankelijk van het soort onderwijs waarin je werkzaam bent. Alle specifieke details met betrekking tot deze arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd in de collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's) die gelden voor het onderwijs. Arbeidsvoorwaarden
- [Wat kun je verdienen als leraar in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-kun-je-verdienen-als-leraar-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Een leraar in het voortgezet onderwijs verdient een maandsalaris tussen € 3.500 en € 7.190. Dit bedrag is inclusief vakantiegeld en een eindejaarsuitkering, en wordt vastgelegd in de cao voortgezet onderwijs (cao vo). Salarisschalen, tredes en beloningen in het voortgezet onderwijs Bij elke salarisschaal en trede hoort een specifiek salarisbedrag. Deze salarissen zijn vastgelegd in
- [Wat kun je verdienen als leraar in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/wat-kun-je-verdienen-als-leraar-in-het-basisonderwijs/) - Een leraar in het basisonderwijs kan een salaris verwachten tussen €3.500 en €7.190 per maand. Dit bedrag omvat onder andere vakantiegeld en een eindejaarsuitkering. Het basisonderwijs omvat zowel het reguliere basisonderwijs als het (voortgezet) speciaal onderwijs. Salarisschalen, treden en beloningen in het basisonderwijs Binnen elke salarisschaal en trede hoort een vastgesteld salarisbedrag. Deze bedragen zijn
- [Hoe kun je schoolleider worden in het voortgezet onderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-schoolleider-worden-in-het-voortgezet-onderwijs/) - Elke middelbare school heeft zijn eigen bepalingen over welke kennis en vaardigheden een schoolleider moet bezitten. Je maakt echter meer kans als je aan de beroepsstandaard voor schoolleiders in het voortgezet onderwijs voldoet. Bovendien is het meestal gunstig als je een lesbevoegdheid hebt en ervaring hebt met leidinggeven. Geen wettelijke eisen, maar wel een beroepsstandaard
- [Hoe kun je schoolleider worden in het basisonderwijs?](https://onderwijs-informatie.nl/faq/hoe-kun-je-schoolleider-worden-in-het-basisonderwijs/) - Als je aan de slag wilt als schoolleider bij een basisschool die onder de cao primair onderwijs (po) valt, dien je te voldoen aan de basiskwalificaties voor schoolleiders. Deze vereisen onder andere dat je een onderwijs- en opvoedingsvisie hanteert, zorgt voor kwalitatief goed onderwijs en een veilige leeromgeving, de professionele ontwikkeling van leraren bevordert en

## Categorieën

- [Uncategorized](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/category/uncategorized/)

## Basisonderwijs Categorieën

- [Vragen door ouders](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/vragen-door-ouders/)
- [Kind gaat naar basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/kind-gaat-naar-basisonderwijs/)
- [Schooltijden en lesuren](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/schooltijden-en-lesuren/)
- [Overblijven en overige activiteiten op school](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/overblijven-en-overige-activiteiten-op-school/)
- [Groepen basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/groepen-basisonderwijs/)
- [Ontwikkeling kind binnen basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/ontwikkeling-kind-binnen-basisonderwijs/)
- [Schooladvies en de doorstroomtoets](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/schooladvies-en-de-doorstroomtoets/)
- [Begeleiding van een kind binnen het basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/begeleiding-van-een-kind-binnen-het-basisonderwijs/)
- [Pesten op school](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/pesten-op-school/)
- [Werken in het basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/werken-in-het-basisonderwijs/)
- [Overige vragen over het basisonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/basisonderwijs-categorie/overige-vragen-over-het-basisonderwijs/)

## HBO Categorieën

- [Algemene vragen over het hoger onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/algemene-vragen-over-het-hoger-onderwijs/)
- [Studiefinanciering, tegemoetkoming of financiële ondersteuning](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/studiefinanciering-tegemoetkoming-of-financiele-onderstuening/)
- [Te regelen zaken voor het studeren](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/te-regelen-zaken-voor-het-studeren/)
- [Diploma's, getuigschriften en propedeuses](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/diplomas-getuigschriften-en-propedeuses/)
- [Aanmelden voor het hbo](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/aanmelden-voor-het-hbo/)
- [Bindend studieadvies (BSA)](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/bindend-studieadvies-bsa/)
- [Opleidingen binnen het hoger onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/opleidingen-binnen-het-hoger-onderwijs/)
- [Afstuderen op het hbo](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/afstuderen-op-het-hbo/)
- [Collegegeld](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/collegegeld/)
- [Studieschuld](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/studieschuld/)
- [Levenlanglerenkrediet](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/levenlanglerenkrediet/)
- [Kwaliteit van de opleiding](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/kwaliteit-van-de-opleiding/)
- [Studievertraging](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/studievertraging/)
- [Experimenten](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/experimenten/)
- [Stoppen met opleiding of nemen van een tussenjaar](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/hbo-categorie/stoppen-met-opleiding-of-nemen-van-een-tussenjaar/)

## Kinderopvang Categorieën

- [Werken in de kinderopvang](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/kinderopvang-categorie/werken-in-de-kinderopvang/)
- [Gastouderschap](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/kinderopvang-categorie/gastouderschap/)
- [Kinderopvang](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/kinderopvang-categorie/kinderopvang/)
- [Kinderopvangtoeslag](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/kinderopvang-categorie/kinderopvangtoeslag/)
- [Factuurgegevens binnen de kinderopvang](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/kinderopvang-categorie/factuurgegevens-binnen-de-kinderopvang/)

## MBO Categorieën

- [Leren en werken tijdens een mbo-opleiding](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/leren-en-werken-tijdens-een-mbo-opleiding/)
- [Examen en diploma op het mbo](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/examen-en-diploma-op-het-mbo/)
- [Lesgeld, beurs en studiefinanciering op het middelbaar beroepsonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/lesgeld-beurs-en-studiefinanciering-op-het-middelbaar-beroepsonderwijs/)
- [Taalexamen op het mbo](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/taalexamen-op-het-mbo/)
- [Rekenexamen op het mbo](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/rekenexamen-op-het-mbo/)
- [Overige vragen over het middelbaar beroepsonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/overige-vragen-over-het-middelbaar-beroepsonderwijs/)
- [Werken in het middelbaar beroepsonderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/mbo-categorie/werken-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs/)

## Passend onderwijs Categorieën

- [Begeleiding van leerlingen binnen passend onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/passend-onderwijs-categorie/begeleiding-van-leerlingen-binnen-passend-onderwijs/)
- [(Voortgezet) speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/passend-onderwijs-categorie/voortgezet-speciaal-onderwijs/)
- [Voorzieningen van speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/passend-onderwijs-categorie/voorzieningen-van-speciaal-onderwijs/)
- [Werken in het passend onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/passend-onderwijs-categorie/werken-in-het-passend-onderwijs/)
- [Overige vragen over passend onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/passend-onderwijs-categorie/overige-vragen-over-passend-onderwijs/)

## Speciaal onderwijs Categorieën

- [Voor wie is het speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/speciaal-onderwijs-categorie/voor-wie-is-het-speciaal-onderwijs/)
- [Verschil tussen speciaal onderwijs en andere vormen van onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/speciaal-onderwijs-categorie/verschil-tussen-speciaal-onderwijs-en-andere-vormen-van-onderwijs/)
- [Aanmelden speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/speciaal-onderwijs-categorie/aanmelden-speciaal-onderwijs/)
- [Toelaatbaarheidsverklaring (TLV)](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/speciaal-onderwijs-categorie/toelaatbaarheidsverklaring-tlv/)
- [Werken in het speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/speciaal-onderwijs-categorie/werken-in-het-speciaal-onderwijs/)
- [Regels binnen het speciaal onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/speciaal-onderwijs-categorie/regels-binnen-het-speciaal-onderwijs/)

## Universiteit Categorieën

- [Aanmelden voor een universiteit](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/aanmelden-voor-een-universiteit/)
- [Afstuderen van de universiteit](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/afstuderen-van-de-universiteit/)
- [Algemene vragen over het hoger onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/algemene-vragen-over-het-hoger-onderwijs/)
- [BSA (bindend studieadvies)](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/bsa-bindend-studieadvies/)
- [Collegegeld](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/collegegeld/)
- [Diploma's, getuigschriften en propedeuses](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/diplomas-getuigschriften-en-propedeuses/)
- [Experimenten binnen het hoger onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/experimenten-binnen-het-hoger-onderwijs/)
- [Kwaliteit van de opleiding](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/kwaliteit-van-de-opleiding/)
- [Levenlanglerenkrediet](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/levenlanglerenkrediet/)
- [Opleidingen binnen het hoger onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/opleidingen-binnen-het-hoger-onderwijs/)
- [Stoppen met de opleiding of nemen van een tussenjaar](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/stoppen-met-de-opleiding-of-nemen-van-een-tussenjaar/)
- [Studiefinanciering, tegemoetkoming of financiële ondersteuning](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/studiefinanciering-tegemoetkoming-of-financiele-ondersteuning/)
- [Studieschuld](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/studieschuld/)
- [Studievertraging](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/studievertraging/)
- [Te regelen zaken voor starten met studeren](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/universiteit-categorie/te-regelen-zaken-voor-starten-met-studeren/)

## Voortgezet onderwijs Categorieën

- [Inschrijving voor het voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/inschrijving-voor-het-voortgezet-onderwijs/)
- [Hoe het voortgezet onderwijs werkt](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/hoe-het-voortgezet-onderwijs-werkt/)
- [Lessen binnen het voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/lessen-binnen-het-voortgezet-onderwijs/)
- [Betrokkenheid van ouders](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/betrokkenheid-van-ouders/)
- [Diploma's, cijferlijsten en getuigschriften](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/diplomas-cijferlijsten-en-getuigschriften/)
- [Werken in het voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/werken-in-het-voortgezet-onderwijs/)
- [Overige vragen binnen het voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/overige-vragen-binnen-het-voortgezet-onderwijs/)
- [Klachten over het voortgezet onderwijs](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/klachten-over-het-voortgezet-onderwijs/)
- [Niveaus op de middelbare school](https://onderwijs-informatie.nl/blogs/voortgezet-onderwijs-categorie/niveaus-op-de-middelbare-school/)